Παρασκευή 14 Αυγούστου 2026

 




Προεόρτια

τής Κοιμήσεως τής Θεοτόκου




Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’. Ταχύ προκατάλαβε.
Λαοὶ προσκιρτήσατε, χείρας κροτοῦντες πιστῶς, καὶ πόθῳ ἀθροίσθητε, σήμερον χαίροντες, καὶ φαιδρῶς ἀλαλάζοντες, πάντες ἐν εὐφροσυνῃ· τοῦ Θεοῦ γὰρ ἡ Μήτηρ, μέλλει τῶν ἐπιγείων, πρὸς τὰ ἄνω ἀπαίρειν ἐνδόξως· ἣν ἐν ὕμνοις ἀεί, ὡς Θεοτόκον δοξάζομεν.

Κοντάκιον
Ἦχος δ’. Ἐπεφάνης σήμερον.
Τῇ ἐνδόξῳ μνήμη σου ἡ οἰκουμένη, τῷ ἀϋλῳ Πνεύματι, πεποικιλημένη νοερῶς, ἐν εὐφροσύνῃ κραυγάζει σοι, Χαῖρε Παρθένε, Χριστιανῶν τὸ καύχημα.


Ὁ Οἶκος
Νῦν εὐφραινέσθω οὐρανός, σκιρτάτω πᾶσα κτίσις· ἰδοὺ γὰρ ἡ Παρθένος ἀπὸ γῆς ἀπαίρει, καὶ πρὸς Παράδεισον μολεῖ, πᾶσι σωτηρία ἐπεφάνη ἐκ Θεοῦ, πρεσβεύουσα καὶ σκέπουσα. Διὸ καὶ Ἀποστόλων ἐπέδραμε πᾶσα ἡ χορεία, ἐκ περάτων ἀθροισθεῖσα· νεφέλαι γὰρ ἐφάνησαν ἄφνω ἁρπάσασαι αὐτούς, ἐπέστησαν ἅμα τῇ Μητρὶ καὶ τῷ Υἱῷ, καὶ ἀνεβόων· Χαῖρε θησαυρὲ τοῦ Μάννα τῆς διαθήκης, Χαῖρε Παρθένε, Χριστιανῶν τὸ καύχημα.

 

Κάθισμα τῆς Θεοτόκου
Ἦχος γ'
Τὴν ὡραιότητα 
Εἰς τὰ οὐράνια, μετὰ τὴν κοίμησιν, ἀνῆλθες Πάναγνε, ψυχῇ καὶ σώματι, τοῦ σοῦ Υἱοῦ θεοπρεπῶς, ἄνωθεν καταβάντος, τὸν δὲ ἐφορμήσαντα, ἀνατρέψαι σὸν φέρετρον, ἀνοσιουργότροπον, θεία δίκη ἐπάταξε. Διὸ σὺν τῷ Ἀγγέλῳ βοῶμέν σοι· Χαῖρε ἡ Κεχαριτωμένη.

 

Μετὰ τὴν β' Στιχολογίαν, Κάθισμα τῆς Θεοτόκου
Ἦχος δ'
Κατεπλάγη Ἰωσὴφ 
Σὲ χερσὶ τοῦ δι' ἡμᾶς, ἐνανθρωπήσαντος ἐκ σοῦ, παραθεμένην τὴν ψυχήν, ὡς πλαστουργός σου καὶ Θεός, πρὸς τὴν ζωὴν τὴν ἀκήρατον μετέστησεν· ὅθεν νῦν σεπτῶς μακαρίζομεν, τὴν μόνην καθαρὰν καὶ ἀμόλυντον, καὶ Θεοτόκον ἅπαντες κυρίως, ὁμολογοῦντες κραυγάζομεν· Χριστὸν δυσώπει, πρὸς ὃν μετέστης, σῶσαι τὰς ψυχάς ἡμῶν

 






Στό Καθολικο τής Ιεράς Μονής Αγίου Νικολάου Αναπαυσά 
Μετεώρων  έτος 1527 μ.Χ.





Прор. Михей. 
Фреска. 1547 г.
. Афон (Дионисиат). 
 Тзортзи (Зорзис) Фука.
Προφήτης Μιχαίας
Τοιχογραφία  (Fresco) τού έτους 1547 μ.Χ.
 στην Ιερά Μονή Διονυσίου. Άγιον Όρος
έργο τού αγιογράφου Τζώρτζη (Ζώρζη) Fuca




Ἐκ γῆς μὲν ἤρθην, εἰδὲ καὶ πόλον φθάσω,
Χάριν Μιχαίας εἴσομαί σοι τῷ ξύλῳ.
Μιχαίας δεκάτῃ ξύλῳ ἤρθη ἠδὲ τετάρτῃ..



Βιογραφία

Ο προφήτης Μιχαίας έζησε στην Ιερουσαλήμ το 748 - 696 π.Χ., επί των βασιλέων Ιωάθαμ, Άχαζ και Εζεκίου. Ανήκε στη φυλή του Ιούδα και γεννήθηκε στη Μορασθή, γι' αυτό και ονομάσθηκε και Μορασθίτης.





Святой пророк Михей. 
Фреска  1180 - 1190-е годы.
церкви Св. Георгия в Старой Ладоге.
Προφήτης Μιχαίας
Τοιχογραφία  (Fresco)  μεταξύ τών ετών 1180 - 1190μ.Χ.
 στόν Ιερό Ναότου Αγίου Γεωργίου στην Staraya Ladoga. Ρωσία
(είναι ένας λευκός πέτρινος Ναός του δεύτερου μισού του 12ου αιώνα , που βρίσκεται στο έδαφος του οχυρού Starodaladozhsky . Μια από τις παλαιότερες επιβλητικές εκκλησίες στη Ρωσία . Μαζί με τον καθεδρικό Ναό της μονής Staroladozhsky Uspensky είναι ο βορειότερος ρωσικός πέτρινος Ναός της προ-Μογγολικής περιόδου . Στο Ναό σώζονται θραύσματα μοναδικών τοιχογραφιών του 12ου αιώνα).








Святой Пророк Михей. 
Фреска. Около 1380 года. 
церкви Святых Архангелов 
в сербском монастыре Хиландар на Афоне
Προφήτης Μιχαίας
Τοιχογραφία  (Fresco) τού έτους περίπου 1380 μ.Χ.
στό Ιερό Παρεκκλήσιο τών Αρχαγγέλων
τής Ιεράς Μονής  Χιλανδαρίου. Άγιον Όρος







Святой Пророк Михей. 
Фреска  1318-1321 г.
монастыря Грачаница. Косово. Сербия. 
Προφήτης Μιχαίας
Τοιχογραφία  (Fresco) μεταξύ τών ετών 1318-1321 μ.Χ.
στην Ιερά Μονή Γρατσάνιτσα. Κοσσυφοπέδιο. Σερβία







Прор. Михей (фрагмент иконы пророческого ряда). Дионисий. Икона. Ферапонтово. 1502 г. Из пророческого ряда Ферапонтова монастыря.
Προφήτης Μιχαίας. 
Εικόνα (κομμάτι της εικόνας της προφητικής σειράς) τού έτους 1502 μ.Χ. από τον αγιογράφο Διονύσιο 
 Από τις προφητικές σειρές τής Ιεράς  Μονής Ferapontov Belozersky Γεννήσεως - πρώην Ορθόδοξο μοναστήρι στην περιοχή Kirillov της περιοχής Vologda . Για 400 χρόνια η μονή ήταν ένα από τα πιο σημαντικά πολιτιστικά, θρησκευτικά και εκπαιδευτικά κέντρα της Belozersk άκρη . Εδώ σώζεται η μοναδική καθαρότητα και την ασφάλεια του συνόλου του αρχιτεκτονική και τοιχογραφίες της προ-Πέτρου φορές. Συνεδρία της UNESCO θεσπίστηκε το 2000, το μοναστήρι στον κατάλογο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς . Τα κτίρια του πρώην μοναστήρι λειτουργεί ένα μουσείο και αυλή Vologda αρχιεπισκοπή του επισκόπου.





Икона из пророческого ряда Успенского собора Кирилло-Белозерского монастыря (фрагмент). 1497 г. 67.5 х 170.5. ГРМ. Спб.
 Προφήτης Μιχαίας. 
Εικόνα τού έτους 1497 μ.Χ.  
από την προφητική σειρά τού Καθεδρικού Ναού 
τής  Ιεράς Μονής Κυρίλλου-Μπελοζέρσκι
 (επίσης Μονή Kirillov) - Ανδρική Μονή Vologda μητρόπολη της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας , που βρίσκεται στην όχθη της λίμνης Siverskoye στην πόλη Kirillov της περιοχής Vologda , η οποία αναπτύχθηκε από τον οικισμό στο μοναστήρι. Σε XV-XVII αιώνα - ένα από τα μεγαλύτερα και πλουσιότερα μοναστήρια στη Ρωσία, το πνευματικό κέντρο της ρωσικής Βορρά . Από το 1924 - Ιστορικά, Αρχιτεκτονική και Τέχνη Μουσείο-Πάρκο




Святой Пророк Михей. 
Икона. конец XV - начало XVI вв.
Вели́кий Но́вгород
Προφήτης Μιχαίας.
 Εικόνα τού τέλους τού 15ου - στις αρχές τού 16ου αιώνα μ.Χ. 
στο Μέγα Νόβγκοροντ. Ρωσία




Икона пророческого ряда. Русь. XVI в.
 Προφήτης Μιχαίας.
 Εικόνα τού 16ου αιώνα μ.Χ. 
 από την προφητική σειρά. Ρωσία




Святой Пророк Михей. 
 Προφήτης Μιχαίας.






Святой Пророк .Михей 
Икона 19 век. 
 Προφήτης Μιχαίας.
 Εικόνα τού 19ου αιώνα μ.Χ. 



Ο Μιχαίας, σχεδόν σύγχρονος με τον προφήτη Ησαΐα, είναι έκτος από τους μικρούς λεγόμενους προφήτες. Η προφητεία του αποτελείται από επτά κεφάλαια. Στα πρώτα τρία, προαναγγέλλει την καταστροφή της Σαμάρειας. Στα επόμενα δύο μιλάει για την έλευση του Μεσσία και στα δύο τελευταία ελέγχει το λαό του Ισραήλ, που για να εξιλεωθεί ζήτα να κάνει διάφορες θυσίες στο Θεό, ενώ ο Μιχαίας του υπενθυμίζει το πραγματικό καθήκον που έχει στο Θεό, με την εξής ερώτηση: «Τί Κύριος ἐκζητεῖ παρὰ σοῦ ἀλλὰ ἡ τοῦ ποιεὶν κρῖμα καὶ ἀγαπᾶν ἔλεον καὶ ἕτοιμον εἶναι τοῦ πορεύεσθαι μετὰ Κυρίου Θεοῦ σου;» (Μιχαίας, στ' 8). Δηλαδή, τι ζητάει από σένα ο Θεός, παρά μόνο να είσαι δίκαιος, ευσπλαγχνικός και πρόθυμος να πορεύεσαι σύμφωνα με τις εντολές του Κυρίου του Θεού σου; Μια διαχρονική υπενθύμιση, που ανταποκρίνεται φυσικά και στους ανθρώπους της εποχής μας. Γενικά, το βιβλίο του Μιχαία, που γράφηκε στην εβραϊκή, διακρίνεται για τη γλαφυρότητα και τη σαφήνεια των φράσεων του.




Прор. Михей. Миниатюра. Византия. 950 г. 
Ватиканская библиотека. Рим.
Προφήτης Μιχαίας. 
Μικρογραφία (Μινιατούρα) βυζαντινή τού έτους. 950 μ.Χ. πού ευρίσκεται στην  Βιβλιοθήκη τού Βατικανού. Ρώμη.







Να αναφέρουμε επίσης, ότι ο Μιχαίας, λόγω του ότι ήταν σφοδρός ελεγκτής των παρανομιών του Αχαάθ, βασιλιά του Ιούδα, καταδιώκετο απ' αυτόν και σωζόταν φεύγοντας στα όρη. Αλλά όταν βασίλευσε ο γιος του Αχαάβ Ιωράμ, συνελήφθη απ' αυτόν, μη ανεχόμενος τους ελέγχους του, κρεμάστηκε και έτσι θανατώθηκε. 

Το δε σώμα του περισυνέλεξαν οι συγγενείς του και το έθαψαν στη Μορασθή, κοντά στο πολυανδρίο Ενακείμ.



Пророк Михей Морасфитянин
Миниатюра Минология Василия II. Константинополь. 985 
г. Ватиканская библиотека. Рим.
Προφήτης Μιχαίας ο Μορασθίτης
 Μικρογραφία (Μινιατούρα) στό Μηνολόγιο τοῦ Βασίλειος Β '. 985 μ.Χ. Κωνσταντινούπολη. 
Τώρα εὑρίσκεται στήν Βιβλιοθήκη τοῦ Βατικανοῦ. Ρώμη




Михей пророк Византия; XI в.; памятник: Императорский менологий cod. Walters 521 на январь; местонахождение: США. Балтимор. WAM (Walters Art Museum)
Άγιος Προφήτης Μιχαίας
Αυτοκρατορικό Μηνολόγιο ( μηνός Ιανουαρίου) τού 11ου αιώνα μ.Χ.
 το οποίο είναι μια βυζαντινή συλλογή βιογραφιών αγίων. 
 Imperial Cod. Walters 521  WAM (Μουσείο Τέχνης Walters) ΗΠΑ. Βαλτιμ


 

Михей пророк (14 августа)
Менологий 14 - 17 августа;
Византия. Греция; XIV в.; памятник: 
Византийский менологий (Byzantine illumination Menologion); 
10 x 13 см.;  местонахождение: Англия. Оксфорд. 
Бодлеанская Библиотека 
(Bodleian Library)
Άγιος Προφήτης Μιχαίας
Μηνολόγιο 14 - 17  Αυγούστου
Βυζαντινή Μηνολόγιο  τού 14ου αιώνα μ.Χ. 
Τώρα ευρίσκεται στην  Αγγλία. Οξφόρδη. 
Bodleian Βιβλιοθήκη (Bodleian Library)





Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.

Ὡς ὀρὸς περίοπτον, καὶ ἐμφανὲς ἀληθῶς, προεῖδες ἐν Πνεύματι, τὴν Ἐκκλησίαν Χριστοῦ, Μιχαία θεόπνευστε, ὅθεν οἱ εὐρηκότες, ἐν αὕτῃ σωτηρίαν, βαίνουσιν ὡς προέφης, ἐν ταὶς τρίβοις Κυρίου, γεραίροντες προφῆτα, τὴν πάνσεπτον μνήμην σου.


Κάθισμα τοῦ Προφήτου
Ἦχος πλ. α'
Τὸν συνάναρχον Λόγον 
Σὲ δοχεῖον εὑροῦσα ἁγνὸν καὶ ἄμωμον, ἡ τοῦ Πνεύματος χάρις ἐν σοὶ ἐσκήνωσε, καὶ τὰ μέλλοντα σαφῶς, ὡς ἐνεστῶτα εἰπεῖν, τὴν σὴν διήγειρε ψυχήν, Προφῆτα κήρυξ τοῦ Χριστοῦ· διὸ μὴ παύσῃ πρεσβεύων, ὑπὲρ ἡμῶν τῶν τιμώντων, σοῦ ἐπαξίως μνήμην τὴν ἔνδοξον.






Минея - Август ( (фрагмент). Икона. Русь. Начало XVII в. Церковно-Археологический Кабинет Московской Духовной Академии.
Μηναίο - Αύγουστος (τεμάχιο). Εικονίδιο. Russ. Αρχές  τού 17ου αιώνα στήν  Εκκλησία καί τό Αρχαιολογικό Μουσείο της Θεολογικής Ακαδημίας της Μόσχας
.


Ἐξαποστειλάριον τοῦ Προφήτου
Ἦχος β'
Γυναῖκες ἀκουτίσθητε 
Προσφόρως ἐξελευσεται, ἄρχων τε καὶ ἡγούμενος, ὃς ποιμανεῖ ἐν εἰρήνῃ, λαὸν αὐτοῦ σὺ προέφης, Θεοῦ Προφῆτα Μιχαία, Βηθλεὲμ ἐξορμώμενος, οὗ ἀληθῶς αἱ ἔξοδοι, ἐξ ἡμερῶν τοῦ αἰῶνος, δι' οὗ ἐσώθημεν πάντες.

 


Πέμπτη 13 Αυγούστου 2026


ΕΑΝ ΘΕΛΕΤΕ
ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙΤΕ
ΤΙΣ ΠΑΡΑΚΑΤΩ
ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΕΝΕΣ ΞΕΝΕΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ


 

 

 

Ἑρμηνεία εἰς τόν πρῶτον κανόνα τῆς Μεταμορφώσεως Τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρός ἡμῶν Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου (ΝΕΟ)

 

 

Κατήχηση Ε’ Στή Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου καί Θεοῦ καί Σωτήρα μας Ἰησοῦ Χριστοῦ Θεολήπτου Φιλαδελφείας (ΝΕΟ)

 


ΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ 

ΑΡΧΙΜ. ΖΑΧΑΡΙΑ ΖΑΧΑΡΟΥ ( Ν Ε Ο )



Λόγος στὴν Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος μας Ἰησοῦ Χριστοῦ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΣΕΛΕΥΚΕΙΑΣ ( Ν Ε Ο )




Γέροντος Σωφρονίου: «Λόγος εις την Μεταμόρφωσιν του Κυρίου»

 


Ομιλία στην σεπτή Μεταμόρφωση τού Κυρίου και Θεού και Σωτήρος μας Ιησού Χριστού

Στην οποία αποδεικνύεται ότι το κατ' αυτήν φως είναι άκτιστο 

Αγίου Γρηγορίου τού Παλαμά

 

 

 

«Ὁμιλία εἰς τὴν Θείαν Μεταμόρφωσιν τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ» 

Ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ

 
 

 

 

 
 

 
Ἡ Θεία Μεταμόρφωσις τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ
ΣΗΜΕΡΑ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΟΡΤΗΣ



Μεταμόρφωση του Σωτήρος Χριστού - ανάμεσα στα 1535-1545 μ.Χ. (Kρητική σχολή, αποδίδεται στον Θεοφάνη) - Mονή Παντοκράτορος, Άγιον Όρος


Θαβὼρ ὑπὲρ πᾶν γῆς ἐδοξάσθη μέρος,
Ἰδὸν Θεοῦ λάμψασαν ἐν δόξῃ φύσιν
Μορφὴν ἀνδρουμένην κατὰ ἕκτην Χριστὸς ἀμεῖψε.




Κατά τη διήγηση των Ευαγγελιστών, ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός πήρε από τους μαθητές τον Πέτρο (βλέπε 29 Ιουνίου), τον Ιωάννη (βλέπε 26 Σεπτεμβρίου) και τον Ιάκωβο (βλέπε 30 Απριλίου) και ανέβηκε στό όρος Θαβώρ για να προσευχηθεί. Όπως σημειώνει ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης: «Eπήρε δε τρεις μόνους Aποστόλους, ως προκρίτους και υπερέχοντας. O μεν γαρ Πέτρος επροκρίθη, επειδή ηγάπα πολλά τον Xριστόν. O δε Iωάννης, επειδή ηγαπάτο από τον Xριστόν. O δε Iάκωβος, επειδή εδύνετο να πίη το ποτήριον του θανάτου, το οποίον και ο Kύριος έπιεν».

Μεταμόρφωση του Σωτήρος Χριστού - Θεοφάνη του Κρητός, Ι.Μ. Σταυρονικήτα, 1546 μ.Χ.


Οι τρεις μαθητές Του, όπως ήταν κουρασμένοι από τη δύσκολη ανάβαση στο Θαβώρ και ενώ κάθισαν να ξεκουραστούν, έπεσαν σε βαθύ ύπνο. Όταν, ξύπνησαν, αντίκρισαν απροσδόκητο και εξαίσιο θέαμα. Το πρόσωπο του Κυρίου άστραφτε σαν τον ήλιο, και τα φορέματα Του ήταν λευκά σαν το φως. Τον περιστοίχιζαν δε και συνομιλούσαν μαζί Του δυο άνδρες, ο Μωϋσής (βλέπε4 Σεπτεμβρίου) και ο Ηλίας (βλέπε 20 Ιουλίου). Γράφει χαρακτηριστικά ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης: «Έφερε δε εις το μέσον τους τον Mωυσήν και τον Ηλίαν, διά να διορθώση τας σφαλεράς υποψίας, οπού είχον οι πολλοί περί αυτού. Kαθότι, άλλοι μεν έλεγον τον Kύριον, πως είναι ο Ηλίας. Άλλοι δε, πως είναι ο Iερεμίας. Διά τούτο λοιπόν επαράστησεν εις το Θαβώρ τους πρώτους και κορυφαίους Προφήτας, διά να γνωρίσουν οι μαθηταί, και διά των μαθητών όλοι οι άνθρωποι, πόση διαφορά είναι αναμεταξύ του Xριστού, και των Προφητών. O μεν γαρ Xριστός, είναι Δεσπότης. Oι δε Προφήται, είναι δούλοι. Kαι ίνα μάθουν, ότι ο Kύριος έχει την εξουσίαν του θανάτου και της ζωής. Διά τούτο, από μεν τους αποθαμένους, έφερε τον Mωυσήν. Aπό δε τους ζωντανούς, έφερε τον Ηλίαν».




Преображение Господне. 
Византийская миниатюра XII века.
Μεταμόρφωση του Σωτήρος Χριστού 
Μικρογραφία (Μινιατούρα) τού 12ου αιώνα μ.Χ. 






Μεταμόρφωση του Σωτήρος Χριστού 
Εικόνα τού τέλους τού 12ου αιώνα μ.Χ. 
στήν Ιερά Mονή Ξενοφώντος, Άγιον Όρος




Преображение Господне.
 Икона. Византия, XII век. ГЭ.
Μεταμόρφωση του Σωτήρος Χριστού 
Εικόνα βυζαντινή τού 12ου αιώνα μ.Χ. 
η οποία ευρίσκεται στο Μουσείο Ερμιτάζ 
(στο μεγαλύτερο και σέ ένα από τα παλαιότερα μουσεία στον κόσμο, καθώς και σέ ένα από τα σημαντικότερα αξιοθέατα της Αγίας Πετρούπολης. Ρωσία)





Преображение Господне.
 Икона. Греция, вторая половина XV века.
 Иконописец Эммануил Тзанфурнарис. 
Музей Бенаки, Афины.
Μεταμόρφωση του Σωτήρος Χριστού
Εικόνα  τού δεύτερου μισού τού 15ου αιώνα μ.Χ.
στό Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα.
 έργο τού  Κρητικού αγιογράφου Τζανφουρνάρη Εμμανουήλ 
(β’ μισό 16ου – α’ μισό 17ου αι.)




Αφού οι μαθητές συνήλθαν κάπως από την έκπληξη, ο πάντα ενθουσιώδης, Πέτρος, θέλοντας να διατηρηθεί αυτή η αγία μέθη που προκαλούσε η ακτινοβολία του Κυρίου, ικετευτικά είπε να στήσουν τρεις σκηνές. Μια για τον Κύριο, μια για το Μωϋσή και μια για τον Ηλία. Πριν προλάβει, όμως, να τελειώσει τη φράση του, ήλθε σύννεφο που τους σκέπασε και μέσα απ' αυτό ακούστηκε φωνή που έλεγε: «Οὗτος ἐστὶν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός· αὐτοῦ ἀκούετε» (Λουκά, θ' 28-36). Δηλαδή, Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, που τον έστειλα για να σωθεί ο κόσμος. Αυτόν να ακούτε.


Eικονίδιο Mεταμορφώσεως - β' μισό 13ου αι.μ.Χ. - Mονή Ξενοφώντος, Άγιον Όρος - Στεατίτης αχνοπράσινος, Eπένδυση: επίχρυσος άργυρος, μαργαριτάρια, ημιπολύτιμοι λίθοι






Έθιμα της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος



Η Μεταμόρφωση του Σωτήρος, ως σπουδαία δεσποτική εορτή, αποτελεί εξαίρεση εθιμικά καθιερωμένης ιχθυοφαγίας, μέσα στην σύντομη αλλά αυστηρή νηστεία του Δεκαπενταύγουστου.

Σε πολλούς τόπους πιστεύουν ότι την παραμονή το βράδυ, κάποια ώρα, ανοίγουν ξαφνικά οι ουρανοί και φαίνεται το «άγιο φως», σε όσους είχαν την υπομονή και την πίστη να ξαγρυπνήσουν. Ανήμερα δε, προσφέρουν στους ναούς τα πρώτα σταφύλια της χρονιάς, για να ευλογηθούν από τον ιερέα μετά την θεία λειτουργία, και να διανεμηθούν ως ευλογία στους πιστούς. Σε ορισμένους μάλιστα τόπους προσφέρουν στον ναό το πρώτο λάδι της χρονιάς, για να ευλογηθεί, ώστε η ευλογία να επεκταθεί και στην υπόλοιπη παραγωγή.

Πρόκειται για το αρχαίο έθιμο των απαρχών, της προσφοράς δηλαδή των πρώτων καρπών στον Θεό, μια μορφή αναίμακτης τελετουργικής θυσιαστικής προσφοράς, που πέρασε και στον χριστιανισμό. Ο λαϊκός άνθρωπος, προσκομίζοντας για ευλογία τις απαρχές των καρπών και των γεννημάτων του, αναθέτει ουσιαστικά την ελπίδα της επιβίωσής του στον Θεό, από τον οποίο ζητά ευλαβικά να συνεργήσει, για να επιτύχει η σοδειά, από την οποία εξαρτάται και η επιβίωση ολόκληρης της παραδοσιακής κοινότητας.

Ήδη στους Αποστολικούς Κανόνες επιτρέπεται η προσαγωγή στον ναό σταφυλιών, όχι όμως και άλλων οπωρικών, ενώ ο Θεόδωρος Βαλσαμών, ερμηνεύοντας τον Δ΄ Κανόνα των Αγίων Αποστόλων, ερμηνεύει την εξαίρεση αυτή των σταφυλιών από το ότι το κρασί, που προέρχεται από αυτά, χρησιμοποιείται για την παρασκευή της θείας κοινωνίας.

Έτσι, τα ευλογημένα σταφύλια μοιράζονται και τρώγονται μαζί με το αντίδωρο στην Λέσβο, ενώ στον Μοσχοπόταμο της Πιερίας άφηναν το πρώτο τσαμπί του τρύγου σε κάποιο εικόνισμα του ναού, για να πάει καλά η σοδειά. Δεν πρέπει εξ άλλου να ξεχνούμε ότι στην Μεταμόρφωση του Σωτήρος είναι αφιερωμένοι οι ναοί των μεγαλύτερων και επιβλητικότερων ελληνικών φρουρίων, γεγονός που δείχνει την σημασία, θρησκευτική και εθνικά αναγεννητική, που ο λαός μας ανέκαθεν έδινε στην μεγάλη αυτή εορτή. Και φυσικά, ως σπουδαία εορτή είναι και εθιμικά καθιερωμένη αργία, η παραβίαση της οποίας, από κάποιους ασεβείς και φιλάργυρους, επέφερε την άμεση θεϊκή τιμωρία, σύμφωνα με τις παραδόσεις του ελληνικού λαού, για παραδειγματισμό και των υπολοίπων.


Μεταμόρφωση του Σωτήρος Χριστού - 
εΕικόνα τού δεύτερου μισόυ 15ου αι. μ.Χ. - Πρωτάτο, Άγιον Όρος





Преображение Господне. 
Иконописец Около 1403 года.
Феофан Грек (?). 
 ГТГ.
Μεταμόρφωση του Σωτήρος Χριστού -
Εικόνα τού έτους περίπου 1403 μ.Χ.
έργο τού αγιογράφου Θεοφάνη  τού Γραικού (?)
Η Εικόνα ευρίσκεται στήν Κρατική Πινακοθήκη Τρετιακόφ 
(πού είναι μια σημαντική πινακοθήκη της Ρωσίας που βρίσκεται στη Μόσχα και θεωρείται σπουδαιότερη του είδους της σ΄ όλη τη χώρα).




Ἀπολυτίκιον
Ἦχος βαρύς.
Μετεμορφώθης ἐν τῷ ὄρει Χριστὲ ὁ Θεός, δείξας τοῖς Μαθηταῖς σου τὴν δόξαν σου, καθὼς ἠδυναντο. Λάμψον καὶ ἡμῖν τοῖς ἁμαρτωλοῖς, τὸ φῶς σου τὸ ἀΐδιον, πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου, φωτοδότα δόξα σοι.

 

Κοντάκιον
Ἦχος βαρύς. Αὐτόμελον.

Ἐπὶ τοῦ ὄρους μετεμορφώθης, καὶ ὡς ἐχώρουν οἱ Μαθηταί σου τὴν δόξαν σου, Χριστὲ ὁ Θεὸς ἐθεάσαντο, ἵνα ὅταν σε ἴδωσι σταυρούμενον, τὸ μὲν πάθος νοήσωσιν ἑκούσιον, τῷ δὲ κόσμῳ κηρύξωσιν, ὅτι σὺ ὑπάρχεις ἀληθῶς, τοῦ Πατρὸς τὸ ἀπαύγασμα.α.




Преображение (6 августа)
Менологий 10 - 13 августа;
Византия. Греция; XIV в.; памятник: 
Византийский менологий (Byzantine illumination Menologion); 
10 x 13 см.;  местонахождение: Англия. Оксфорд. 
Бодлеанская Библиотека 
(Bodleian Library)
Μεταμόρφωση του Σωτήρος Χριστού
Μηνολόγιο 10 - 13  Αυγούστου
Βυζαντινή Μηνολόγιο  τού 14ου αιώνα μ.Χ. 
Τώρα ευρίσκεται στην  Αγγλία. Οξφόρδη. 
Bodleian Βιβλιοθήκη (Bodleian Library)


Κάθισμα
Ἦχος δ'
Κατεπλάγη, Ἰωσὴφ 
Τὴν τῶν βροτῶν ἐναλλαγήν, τὴν μετὰ δόξης σου Σωτήρ, ἐν τῇ δευτέρᾳ καὶ φρικτῇ, τῆς σῆς ἐλεύσεως δεικνύς, ἐπὶ τοῦ ὄρους Θαβὼρ μετεμορφώθης, Ἠλίας καὶ Μωσῆς συνελάλουν σοι, τοὺς τρεῖς τῶν Μαθητῶν συνεκάλεσας, οἳ κατιδόντες Δέσποτα τὴν δόξαν σου, τῇ ἀστραπῇ σου ἐξέστησαν, ὁ τότε τούτοις, τὸ φῶς σου λάμψας, φώτισον τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

 

Μετὰ τὴν β' Στιχολογίαν, Κάθισμα
Ἦχος δ'
Κατεπλάγη, Ἰωσὴφ 
Ἐπὶ τὸ ὄρος τὸ Θαβώρ, μετεμορφώθης, Ἰησοῦ, καὶ νεφέλη φωτεινή, ἐφηπλωμένη ὡς σκηνή, τοὺς Ἀποστόλους τῆς δόξης σου κατεκάλυψεν· ὅθεν καὶ εἰς γῆν ἐναπέβλεπον, μὴ φέροντες ὁρᾶν τὴν λαμπρότητα, τῆς ἀπροσίτου δόξης τοῦ προσώπου σου, ἄναρχε Σῶτερ Χριστὲ ὁ Θεός, ὁ τότε τούτοις, τὸ φῶς σου λάμψας, φώτισον τὰς ψυχάς ἡμῶν.




Η Μεταμόρφωση του Χριστού, ψηφιδωτό στην Αγία Αικατερίνη του Σινά, περ. 600 μ.Χ.



Ὁ Οἶκος

Ἐγέρθητε οἱ νωθεῖς, μὴ πάντοτε χαμερπεῖς, οἱ συγκάμπτοντες εἰς γῆν τὴν ψυχήν μου λογισμοί, ἐπάρθητε καὶ ἄρθητε εἰς ὕψος θείας ἀναβάσεως, προσδράμωμεν Πέτρῳ καὶ τοῖς Ζεβεδαίου, καὶ ἅμα ἐκείνοις τὸ Θαβώριον ὄρος προφθάσωμεν, ἵνα ἴδωμεν σὺν αὐτοῖς τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, φωνῆς δὲ ἀκούσωμεν, ἧς περ ἄνωθεν ἤκουσαν, καὶ ἐκήρυξαν, τοῦ Πατρὸς τὸ ἀπαύγασμα.

 

Μεγαλυνάριον

Θέλων ἐπιδεῖξαι τοῖς Μαθηταῖς, δύναμιν ἐξ ὕψους καὶ σοφίαν παρὰ Πατρός, ἐν ὄρει ἀνῆλθες, Χριστὲ τῷ Θαβωρίῳ, καὶ λἀμψας ὡς Δεσπότης τούτους ἐφώτισας.


Εἰς τοὺς Αἴνους, ἱστῶμεν Στίχους δ' καὶ ψάλλομεν τρία Στιχηρὰ Προσόμοια δευτεροῦντες τὸ α'.
Στιχηρὰ τῆς Ἑορτῆς
Ἦχος δ'
Ὁ ἐξ ὑψίστου κληθεὶς 
Πρὸ τοῦ τιμίου Σταυροῦ σου καὶ τοῦ πάθους, λαβὼν οὓς προέκρινας τῶν Ἱερῶν Μαθητῶν, πρὸς τὸ Θαβώριον Δέσποτα, ἀνῆλθες ὄρος, δεῖξαι θελήσας τούτοις τὴν δόξαν σου, οἳ καὶ κατιδόντες σε μεταμορφούμενον, καὶ ὑπὲρ ἥλιον λάμψαντα, πρηνεῖς πεσόντες, τὴν δυναστείαν σου κατεπλάγησαν, ἀναβοῶντες· Σὺ τὸ ἄχρονον, φῶς ὑπάρχεις Χριστὲ καὶ ἀπαύγασμα, τοῦ Πατρός, εἰ καὶ θέλων, σάρξ ὡράθης ἀναλλοίωτος.

Ἦχος δ'
Ὁ πρὸ αἰώνων ὑπάρχων Θεὸς Λόγος ὁ φῶς ὡς ἱμάτιον περιβαλλόμενος, μεταμορφούμενος ἔμπροσθεν, τῶν μαθητῶν σου, ὑπὲρ τὸν ἥλιον Λόγε ἔλαμψας, Μωσῆς καὶ Ἠλίας δέ, σοὶ παρειστήκεισαν, νεκρῶν καὶ ζώντων σε Κύριον, δηλοποιοῦντες, καὶ σοῦ δοξάζοντες τὴν ἀπόρρητον, οἰκονομίαν καὶ τὸ ἔλεος, καὶ τὴν πολλὴν συγκατάβασιν, δι' ἧς ἔσωσας κόσμον, ἁμαρτίαις ἀπολλύμενον.

Ἦχος δ'
Παρθενικῆς ἐκ νεφέλης σε τεχθέντα, καὶ σάρκα γενόμενον, καὶ πρὸς τὸ ὄρος Θαβώρ, μεταμορφούμενον Κύριε, καὶ τῇ νεφέλῃ, τῇ φωτεινῇ σε περικυκλούμενον, φωνὴ τοῦ Γεννήτορος, ἀγαπητὸν σὲ Υἱόν, τῶν μαθητῶν συμπαρόντων σοι, σαφῶς ἐδήλου, ὡς ὁμοούσιον καὶ ὁμόθρονον· ὅθεν ὁ Πέτρος ἐκπληττόμενος, Καλὸν ὧδέ ἐστιν εἶναι ἔλεγε, μὴ εἰδὼς ὃ ἐλάλει, Εὐεργέτα πολυέλεε.


Δοξαστικὸν
Ἦχος πλ. δ'
Βύζαντος
Παρέλαβεν ὁ Χριστός, τὸν Πέτρον καὶ Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην, εἰς ὄρος ὑψηλὸν κατ' ἰδίαν, καὶ μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν, καὶ ἔλαμψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ Ἥλιος, τὰ δὲ ἱμάτια αὐτοῦ, ἐγένετο λευκὰ ὡς τὸ φῶς. Καὶ ὤφθησαν Μωϋσῆς καὶ Ἠλίας μετ' αὐτοῦ συλλαλοῦντες, καὶ νεφέλη φωτεινὴ ἐπεσκίασεν αὐτούς, καὶ ἰδοὺ φωνὴ ἐκ τῆς νεφέλης λέγουσα· Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ ηὐδόκησᾳ, αὐτοῦ ἀ