Ιερό Αγίασμα Αγίου Σίλα (Σουλά) Σορωνής
της Εκπαιδευτικού Αναστασίας Χατζηαντωνίου
ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΑΠΟΣΤΟΛΟΙ ΕΚ ΤΩΝ ΕΒΔΟΜΗΚΟΝΤΑ,
ΣΙΛΑΣ, ΣΙΛΟΥΑΝΟΣ, ΚΡΗΣΚΗΣ, ΕΠΑΙΝΕΤΟΣ ΚΑΙ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟΣ -
π. Γεωργίου Δορμπαράκη
Άγιοι Σίλας, Σιλουανός, Επαινετός,
Κρήσκης και Ανδρόνικος οι Απόστολοι
Ἐπαινετὸς Κρήσκης τε καὶ Σιλουανός, Eις τον Σίλαν και Σιλουανόν. Eις τον Eπαινετόν. Eις τον Kρήσκεντα και Aνδρόνικον. Tέσσαρες εξέθανον μύσται Θεοίο εν τριακοστή.
|
Βιογραφία Οι Άγιοι Σίλας, Σιλουανός, Επαινετός, Κρήσκης και Ανδρόνικος, ήταν πέντε από τούς εβδομήκοντα μαθητές του Κυρίου. Όλοι υπηρέτησαν το Ευαγγέλιο του Χριστού «ἐν κόπῳ καὶ μόχθω, ἐν ἀγρυπνίαις πολλάκις, ἐν λιμῷ καὶ δίψει, ἐν νηστείαις πολλάκις, ἐν ψύχει καὶ γυμνότητι» (Β' προς Κορινθίους, ια - 27). Δηλαδή, υπηρέτησαν τον Κύριο με κόπο και μόχθο, με αγρυπνίες πολλές φορές, με πείνα και δίψα στις μακρινές οδοιπορίες, με νηστείες, με ψύχος και γυμνότητα.   Силуан еп. Солунский, ап. от 70-ти (30 июля) Менологий 30 июля - 1 августа Византия. Греция; XIV в.; памятник: Византийский менологий (Byzantine illumination Menologion); 10 x 13 см.; местонахождение: Англия. Оксфорд. Бодлеанская Библиотека (Bodleian Library) Άγιοι Σίλας, Σιλουανός, Επαινετός, Κρήσκης και Ανδρόνικος οι Απόστολοι Μηνολόγιο 30 Ιουλίου - 1 Αυγούστου Βυζαντινή Μηνολόγιο τού 14ου αιώνα μ.Χ. Τώρα ευρίσκεται στην Αγγλία. Οξφόρδη. Bodleian Βιβλιοθήκη (Bodleian Library)  Минея - Июль (фрагмент). Икона. Русь. Начало XVII в. Церковно-Археологический Кабинет Московской Духовной Академии. Μηναίο - Ιούλιος (τεμάχιο). Εικονίδιο. Russ. Αρχές τοῦ 17ου αιώνα στήν Εκκλησία καί τό Αρχαιολογικό Μουσείο της Θεολογικής Ακαδημίας της Μόσχας.  Апп. Сила, Силуан, мч. Иоанн Воин. Миниатюра. Афон (Иверский м-рь). Конец XV в. C 1913 года в Российской Публичной (ныне Национальной) библиотеке в Санкт-Петербурге. An, Σίλας, Σιλουανός, μάρτυρας ο Ιωάννης ο πολεμιστής. Μικρογραφία. Όρος (Iver μοναστήρι). Το τέλος του 15ου αιώνα στο ρωσικό Δημόσιο (σήμερα Εθνική) Βιβλιοθήκη στην Αγία Πετρούπολη.  Строгановский иконописный лицевой подлинник. 30 июля (фрагмент). Русь. Конец XVI - начало XVII в. (издан в Москве в 1869 году). В 1868 году принадлежал графу Сергею Григорьевичу Строганову. Εικονίδιο-το πρωτότυπο του προσώπου. 30ης Ιουλίου (τεμάχιο). Russ. Το τέλος του 16ου- η αρχή του 17ου αιώνα. (Δημοσιεύθηκε στην Μόσχα το 1869). Το 1868 ανήκε Count Σεργκέι Γ Stroganov.  Избиение апостолов Павла и Силы Κτύπημα στους αποστόλους Παύλο και τον Σίλα  Ап. Сила. Феофан Критский. Фреска. 1527 г. Метеоры (Николай Анапафса). Ο Ἀπόστολος Σίλας εκ τών Εβδομήκοντα Τοιχογραφία (Fresco) τού έτους 1527 μ.Χ. στήν Ἱερά Μονή Ἁγίου Νικολάου Αναπαυσᾶ . Μετέωρα Ἐργο τού αγιογράφου Θεοφάνη τοῦ Κρητός  Фреска XI век. Софийского собора в Киеве. Ο Ἀπόστολος Σίλας εκ τών Εβδομήκοντα Τοιχογραφία (Fresco) τού 11ου αιώνα μ.Χ. στόν Καθεδρικό Ιερό Ναό τής τού Θεού Σοφίας Κίεβο. Ουκρανία  Святой Апостол от Семидесяти Сила. Фреска 1502 год. в соборе Рождества Пресвятой Богородицы в Ферапонтовом монастыре. Дионисия Ο Ἀπόστολος Σίλας εκ τών Εβδομήκοντα Τοιχογραφία (Fresco) τού έτους 1502 μ.Χ. στον Καθεδρικό Ιερό Ναό της Γεννήσεως τής Υπεραγίας Θεοτόκου τής Ιεράς Μονής Φεραπόντοφ. Ρωσία Ἐργο τού αγιογράφου Διονυσίου Ο Σίλας φυλακίστηκε μαζί με τον Παύλο στους Φιλίππους της Μακεδονίας (Πραξ. ιστ 25-39). Μετά από πολλούς μόχθους και αφού ακολούθησε τον Παύλο σε πολλές περιοδείες του, έγινε επίσκοπος Κορίνθου. Ο Σιλουανός, από το αξίωμα του επισκόπου Θεσσαλονίκης, αγωνίσθηκε και βασανίστηκε για την πίστη του στον Κύριο. Ο Επαινετός, από το αξίωμα του επισκόπου Καρθαγένης, αγωνίσθηκε και βασανίστηκε για την πίστη του στον Κύριο.   Святой Апостол от Семидесяти Андроник. Фреска церкви Св. Николая в Пече, Косово, Сербия. Ο Άγιος Απόστολος Ανδρόνικος εκ τών Εβδομήκοντα Τοιχογραφία (fresco) στον Ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου στο Πετς, Κοσσυφοπέδιο, Σερβία. Ο Ανδρόνικος αγωνίστηκε και βασανίστηκε για την πίστη του στο Ευαγγέλιο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Να σημειώσουμε εδώ ότι ο Άγιος Ανδρόνικος, εορτάζεται μαζί με την Αγία Ιουνία και στις 17 Mαΐου, ενώ η εύρεση των τιμίων λειψάνων του εορτάζεται στις 22 Φεβρουαρίου. Ο Κρήσκης, τέλος, έγινε επίσκοπος Καρχιδονίας και από την θέση αυτή μόχθησε και υπηρέτησε το Θείο Ευαγγέλιο. |
 ΙΕΡΑ ΛΕΙΨΑΝΑ
Ιερά λείψανα που φυλάσσονται στη μονή του Αποστόλου Σίλα στην Καβάλα
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε. Ἕτερον Ἀπολυτίκιον Κάθισμα Κοντάκιον Ἕτερον Κοντάκιον Κανών α', ᾨδὴ θ' Ὤφθητε τῇ ζέσει, τοῦ Πνεύματος ἀνάπτοντες ὡς ἄνθρακες, καὶ τὸν κρυμὸν τῆς πλάνης διελύσατε, καὶ καρδίας τὰς πηγνυμένας πίστει κατεθάλψατε, καὶ πρὸς τὸ ἔαρ Πάνσοφοι, τῆς σωτηρίας ὡδηγήσατε. Στησώμεθα χορείαν, ἐν οἴκῳ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν δοξάζοντες, Σιλουανὸν καὶ Σίλαν καὶ Ἀνδρόνικον, καὶ τὸν μέγαν Ἐπαινετόν, καὶ Κρήσκεντα τὸν πάνσοφον, ὡς ἀληθείας κήρυκας, καὶ πρεσβευτὰς ἡμῶν ὑπάρχοντας. Ἡ ἁγιωτάτη καὶ πλήρης, χαρισμάτων θείου Πνεύματος, καὶ ἱερὰ καὶ ὄντως ἀξιέπαινος, ὑμῶν μνήμη θεουργικαῖς, ἀκτῖσι καταυγάζουσα, τῶν εὐσεβῶν τὸ πλήρωμα, ὑμνεῖν ὑμᾶς σοφοὶ προτρέπεται.
Μεγαλυνάριον Ἕτερον Μεγαλυνάριον
ΑΠΟ ΤΟ ΡΩΣΙΚΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ (μεταφραση η Google) Άγιος Απόστολος ΣίλαςΟ Άγιος Απόστολος Σίλας (Σιλουανός), σύμφωνα με τον ιερό συγγραφέα Λουκά (Πράξεις 15:22), ήταν ένας από τους άνδρες που ηγούνταν των αδελφών στην εκκλησία της Ιερουσαλήμ, «άνδρας εξέχων μεταξύ των αδελφών» και ήταν μεταξύ των «πρεσβυτέρων» (πρεσβύτερος στην Ιερουσαλήμ). Η τιμητική θέση του Σίλα μεταξύ των πιστών ενισχύθηκε σημαντικά από το γεγονός ότι κατείχε το χάρισμα της προφητείας και ήταν «δυνατός εις τον λόγον» ( Πράξεις 15:32 ). Η πρώτη φορά που αναφέρεται το όνομα του Αγίου Σίλα είναι μεταξύ των «πρεσβυτέρων» που ήταν παρόντες στην Αποστολική Σύνοδο στην Ιερουσαλήμ (51). Εκπρόσωποι της Εκκλησίας του Χριστού - ο Ιάκωβος, ο Πέτρος, ο Ιωάννης και άλλοι πρεσβύτεροι και απόστολοι - έχοντας επιβεβαιώσει την απόφαση της συνόδου σχετικά με τη μη υποχρέωση των Εθνικών Χριστιανών να αποδεχτούν τον Μωσαϊκό Νόμο, επέλεξαν μεταξύ τους δύο πολύ σεβαστούς άνδρες, τον Ιούδα (Βαρσαβά) και τον Σίλα, για να συνοδεύσουν τους εκπροσώπους της Εκκλησίας της Αντιόχειας, όπου είχε αρχικά προκύψει το ζήτημα των Εθνικών Χριστιανών και το δικαίωμά τους να εισέλθουν στην εκκλησία ( Πράξεις 15:1 ). Ο Ιούδας και ο Σίλας στάλθηκαν ως αξιόπιστοι μάρτυρες της αυθεντικότητας της αποστολικής επιστολής του Συμβουλίου ( Πράξεις 16:23-29 ). Εξουσιοδοτημένοι από το αποστολικό συμβούλιο, ο Ιούδας και ο Σίλας έφτασαν στην Αντιόχεια μαζί με τον Παύλο και τον Βαρνάβα. Εκπρόσωποι της Εκκλησίας της Αντιόχειας συγκέντρωσαν όλους τους πιστούς και η αποστολική επιστολή παραδόθηκε στην Εκκλησία της Αντιόχειας από τους αποστόλους. Η επιστολή προς την εκκλησία της Ιερουσαλήμ διαβάστηκε και οι Χριστιανοί της Αντιόχειας χάρηκαν για την απόφαση του Αποστολικού Συμβουλίου, κάτι που ήταν τόσο ευπρόσδεκτο για τους Εθνικούς Χριστιανούς. Ο Ιούδας και ο Σίλας, ως άμεσοι εκπρόσωποι των Αποστόλων - αυτόπτες μάρτυρες του ίδιου του Ιησού Χριστού - αλλά και ως «προφήτες» φωτισμένοι από το Άγιο Πνεύμα, «με πολλά λόγια» παρηγόρησαν και ενίσχυσαν τους αδελφούς της Αντιόχειας ενάντια στις ψευδείς διδασκαλίες των ζηλωτών του Μωσαϊκού Νόμου. Μετά από μια σύντομη παραμονή στην Αντιόχεια, ο Ιούδας και ο Σίλας στάλθηκαν ειρηνικά στην Ιερουσαλήμ στους Αποστόλους ( Πράξεις 15:31-32 ). Η στενή σχέση του Σίλα με τον Απόστολο Παύλο κατά τη διάρκεια του ταξιδιού από την Ιερουσαλήμ στην Αντιόχεια πιθανότατα άσκησε ισχυρή, ακαταμάχητη επιρροή στον Σίλα. Ο Απόστολος των Εθνών, με τη σειρά του, έβλεπε στον τυχαίο σύντροφό του (Σίλα) ένα άτομο του οποίου ο ευγενής και ήρεμος χαρακτήρας του θύμιζε τον Βαρνάβα. Σε κάθε περίπτωση, η Πρόνοια του Θεού έκανε τον Άγιο Σίλα σύντροφο του Αποστόλου Παύλου στο δεύτερο ταξίδι του αντί του Βαρνάβα, ο οποίος δεν ήθελε να συνοδεύσει τον Απόστολο στα έθνη χωρίς τον ανιψιό του, Μάρκο-Ιωάννη ( Πράξεις 15:34 ). Ο νέος σύντροφος του Αποστόλου Παύλου, ο Σίλας, όπως φαίνεται από τη στενή του σχέση με την Εκκλησία των Ιεροσολύμων και την τιμητική θέση που κατείχε σε αυτήν, πρέπει να ήταν ακόλουθος του Ιησού Χριστού για πολύ καιρό και, πιθανώς, ακόμη και κατά τη διάρκεια της ζωής Του, ανήκε στους 70 Αποστόλους ( Λουκάς 10:1 ). Κάποιοι πιστεύουν ότι ο Σίλας ήταν αρχικά μαθητής του Ιωάννη του Βαπτιστή και ήταν ένας από τους δύο που ο ιερός Πρόδρομος έστειλε στον Ιησού Χριστό με τις ερωτήσεις: «Εσύ είσαι αυτός που πρόκειται να έρθει ή άλλον περιμένουμε;» ( Ματθ. 11:3).), Είναι Αυτός (ο Ιησούς Χριστός) ο πραγματικός Μεσσίας, ο Σωτήρας του κόσμου, ή μήπως πρέπει να αναμένεται κάποιος άλλος (Μεσσίας) (Βαρώνιος. Όχι. στο Μαρτυρολόγιο. Ρωμαίος. XIII Julii et XII Octobrii· Midne, Dictionnaire de la Bible, τ. IV. σελ. 533). Μετά τον θάνατο του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή, ο Σίλας έγινε σταθερός ακόλουθος του Ιησού Χριστού και επιλέχθηκε από αυτόν ανάμεσα στους 70 Αποστόλους. Ο Απόστολος Παύλος, έχοντας επιλέξει τον Σίλα αντί του Αγίου Βαρνάβα, έκανε ένα δεύτερο ταξίδι, αναχώρησε από την Αντιόχεια, όπου είχε φτάσει ο Σίλας από την Ιερουσαλήμ, και πέρασε μαζί από τη Συρία και την Κιλικία ( Πράξεις XV:41 ). Έφτασαν στη Δέρβη και στα Λύστρα, όπου ο Απόστολος Παύλος πήρε τον νεαρό Τιμόθεο ως σύντροφο ( Πράξεις XVI:1-3 ). Περνώντας από τις πόλεις, ο Απόστολος Παύλος και ο Σίλας προέτρεψαν τους πιστούς να τηρούν τα διατάγματα που είχαν θεσπίσει οι απόστολοι και οι πρεσβύτεροι στην Ιερουσαλήμ, και οι εκκλησίες ενισχύθηκαν στην πίστη και αυξήθηκαν σε αριθμό καθημερινά. Αφού πέρασαν από τη Φρυγία και την περιοχή της Γαλατίας, το Άγιο Πνεύμα τους απαγόρευσε να κηρύξουν τον λόγο στην Ασία ( Πράξεις 16:1-6 ). Αφού πέρασαν τη Μυσία, κατέβηκαν στην Τρωάδα. Ο Παύλος είδε ένα όραμα εκείνο το βράδυ, σύμφωνα με το οποίο επρόκειτο να αναχωρήσει για τη Μακεδονία. Από την Τρωάδα, όπου είχε συμβεί το όραμα, ο Άγιος Λουκάς, ο συγγραφέας των Πράξεων των Αποστόλων, ακολούθησε τον Απόστολο Παύλο. «Μετά από αυτό το όραμα, αμέσως εμείς (δηλαδή, ο Απόστολος Παύλος, ο Σίλας, ο Τιμόθεος, ο Λουκάς και άλλοι) αποφασίσαμε να ξεκινήσουμε για τη Μακεδονία, συμπεραίνοντας ότι ο Κύριος μας είχε καλέσει να κηρύξουμε το ευαγγέλιο εκεί. «Και αφού ξεκινήσαμε από την Τρωάδα, ήρθαμε κατευθείαν στη Σαμοθράκη, και την επόμενη ημέρα στη Νεάπολη, και από εκεί στους Φιλίππους, την κύρια πόλη της Μακεδονίας» ( Πράξεις 16:8-12 ). Στους Φιλίππους, ο Απόστολος Παύλος και ο Σίλας υπέφεραν επειδή έδιωξαν ένα περίεργο ακάθαρτο πνεύμα από μια νεαρή γυναίκα. Οι κύριοι της νεαρής γυναίκας, οι οποίοι επωφελούνταν από τους χρησμούς του πονηρού πνεύματος που βρισκόταν μέσα της, βλέποντας ότι η ελπίδα κέρδους τους είχε εξαφανιστεί, συνέλαβαν τον Παύλο και τον Σίλα και τους έσυραν στην αγορά ενώπιον των δικαστών. Αφού τους έφεραν ενώπιον των δικαστών, τους παρακάλεσαν να τιμωρήσουν αυτούς τους Ιουδαίους, επαναστάτες και αντιπάλους των ρωμαϊκών εθίμων. Οι δικαστές, αφού τους έσκισαν τα ρούχα, διέταξαν να τους ξυλοκοπήσουν με ράβδους και στη συνέχεια τους έριξαν στη φυλακή. Εκεί, γύρω στα μεσάνυχτα, ο Παύλος και ο Σίλας προσευχήθηκαν και έψαλλαν ύμνους στον Θεό, ενώ οι φυλακισμένοι τους άκουγαν. Ο σεισμός που ακολούθησε άνοιξαν οι πόρτες της φυλακής και ο δεσμοφύλακας, νομίζοντας ότι οι κρατούμενοι είχαν δραπετεύσει, ήθελε να αυτοκτονήσει, αλλά η κραυγή του Αποστόλου Παύλου τον έπεισε ότι κανείς δεν είχε φύγει από τη φυλακή και τρέμοντας, έπεσε στα πόδια του Παύλου και του Σίλα, οι οποίοι, αφού τον δίδαξαν στην πίστη του Χριστού, βάπτισαν τόσο τον ίδιο τον δεσμοφύλακα όσο και όλη την οικογένειά του. Και αφού έφερε τον Παύλο και τον Σίλα στο σπίτι του, ο δεσμοφύλακας τους πρόσφερε γεύμα. Οι αρχές της πόλης, έχοντας μάθει ότι, στο πρόσωπο του Παύλου και του Σίλα, είχαν υποβάλει τους Ρωμαίους πολίτες σε σκληρή τιμωρία, ήρθαν στη φυλακή την επόμενη μέρα, εξομολογήθηκαν στους αγίους κρατούμενους και τους ζήτησαν να φύγουν από την πόλη. Αφού επισκέφτηκαν το σπίτι της Λυδίας (από τα Θυάπειρα) και είδαν τους αδελφούς εκεί, τους έδωσαν οδηγίες και έφυγαν ( Πράξεις 16:12-40).). Αφού πέρασαν από την Αμφίπολη και την Απολλωνία, ο Παύλος και ο Σίλας έφτασαν στη Θεσσαλονίκη, όπου πολλοί από τους κατοίκους, έχοντας ακούσει το κήρυγμα του αποστόλου, πίστεψαν και ενώθηκαν με τον Παύλο και τον Σίλα. Οι άπιστοι Ιουδαίοι, ωστόσο, αφού πήραν μερικούς ασεβείς ανθρώπους από την αγορά, συγκεντρώθηκαν σε ένα πλήθος και αναστάτωσαν την πόλη. Αλλά οι αδελφοί έστειλαν τον Παύλο και τον Σίλα τη νύχτα στη Βέροια. Οι κάτοικοι αυτού του τόπου ήταν πιο ευγενείς από τους κατοίκους της Θεσσαλονίκης· δέχτηκαν τον λόγο του Θεού με κάθε ζήλο, αλλά οι Ιουδαίοι της Θεσσαλονίκης, αφού έμαθαν για την παραμονή των αποστόλων στη Βέροια, πήγαν εκεί. Τότε οι αδελφοί έστειλαν αμέσως τον Παύλο προς τη θάλασσα, αλλά ο Σίλας και ο Τιμόθεος παρέμειναν στη Βέροια. Αυτοί που συνόδευαν τον Παύλο τον πήγαν στην Αθήνα και έλαβαν από αυτόν εντολές να έρθουν γρήγορα σε αυτόν ο Σίλας και ο Τιμόθεος ( Πράξεις XVII:1-17 ). Στην Αθήνα, ο Απόστολος Παύλος δεν περίμενε τους συντρόφους του και πήγε στην Κόρινθο ( Πράξεις 18:1 ), και σύντομα ο Σίλας και ο Τιμόθεος έφτασαν σε αυτήν την πόλη από τη Μακεδονία (Βέροια) ( Πράξεις 18 ). Ο Απόστολος Παύλος και οι σύντροφοί του πέρασαν ενάμιση χρόνο στην Κόρινθο ( Πράξεις 18:11 ). Ο Σίλας ήταν ενεργός συνεργάτης του αποστόλου εδώ. Καθώς, όντας προφήτης, κατείχε άφθονα λόγια οικοδομής και παρηγοριάς, οι νεοφώτιστοι Χριστιανοί άκουγαν με ιδιαίτερη προσοχή τους εμπνευσμένους λόγους του, οι οποίοι διευκρίνιζαν το κήρυγμα του Αποστόλου Παύλου. Η πληροφορία για τον Σίλα ως σύντροφο του Αποστόλου Παύλου τελειώνει με την Κόρινθο, και αυτός (ο Σίλας) δεν αναφέρεται περαιτέρω ούτε στις Πράξεις των Αποστόλων ούτε στις επιστολές του Αποστόλου Παύλου. Η Εκκλησιαστική Παράδοση ( Δωρόθεος Τύρου, Ιππόλυτος Ρώμης και άλλοι) υποδηλώνει ότι ο Σίλας διορίστηκε επίσκοπος Κορίνθου από τον Απόστολο Παύλο. Η εκκλησία αυτής της πόλης είχε μεγάλη σημασία σε σχέση με τους Χριστιανούς των γύρω πόλεων (Κεγχρεές, Λήκαια, Σχοινός, Σικυώνα, Άργος κ.λπ.). Οι πιστοί αυτών των πόλεων θεωρούσαν την εκκλησία της Κορίνθου ως μητέρα τους και πιθανότατα συγκεντρώνονταν στην Κόρινθο για δουλειές ( Α΄ Κορινθίους 1:1 , Β΄ Κορινθίους 1:1 , Ρωμ. 16:11 )· και ως εκ τούτου, σε μια τέτοια πόλη, ένας τόσο σεβάσμιος δάσκαλος όπως ο Άγιος Σίλας θα μπορούσε να συνεχίσει το κηρύγμα του αποστόλου στα έθνη. Ο Απόστολος Παύλος και στις δύο επιστολές προς Θεσσαλονικείς γράφει χαιρετισμό εκ μέρους των συνεργατών του Σίλα και Τιμόθεο, αλλά αποκαλεί τον Σίλα Σιλουανό. «Παύλος και Σιλουανός και Τιμόθεος προς την εκκλησία της Θεσσαλονίκης… χάρις και ειρήνη υμίν…» ( Α΄ Θεσσαλονικείς 1:1 και Β΄ Θεσσαλονικείς 1:1).); ότι ακριβώς ο Άγιος Σίλας (Σιλουανός) εννοείται εδώ, και όχι ένα άλλο πρόσωπο, ο Σιλουανός, είναι εμφανές από τις ίδιες τις επιστολές, ειδικά την 1η (κεφάλαιο 2). Δυτικοί μελετητές (όπως, για παράδειγμα, ο Σβάμπαχ) υπέθεσαν ότι ο Άγιος Σίλας, συνοδεύοντας τον Απόστολο Παύλο στα ταξίδια του, κρατούσε «καθημερινές σημειώσεις», τις οποίες αργότερα χρησιμοποίησε ο ιερός ευαγγελιστής Λουκάς. Η βάση για αυτή την υπόθεση είναι ότι στις Πράξεις των Αποστόλων, ξεκινώντας από το 16:10, η ομιλία δεν είναι από ένα άτομο, αλλά από πολλά: ήρθαμε κατευθείαν στη Σαμοθράκη (στίχος 10), μείναμε (στίχος 12), βγήκαμε από την πόλη (στίχος 13), κ.λπ. Αλλά σε αντίθεση με αυτό πρέπει να σημειωθεί ότι ο Σίλας από την Κόρινθο ( Πράξεις 18 ) δεν ακολουθούσε πλέον τον Απόστολο Παύλο, και όμως ο συγγραφέας συνεχίζει να γράφει από περισσότερα από ένα άτομα μέχρι το τέλος του βιβλίου (XXVIII, 1, 2, 10, 11, και άλλα εδάφια). Η μνήμη του Αγίου Αποστόλου Σίλα στην Ανατολική Εκκλησία είναι 30 Ιουλίου και 4 Ιανουαρίου. Οι Δυτικοί θεωρούν τον Άγιο Σίλα και τον Σιλουανό ένα και το αυτό πρόσωπο και η μνήμη του είναι 30 Ιουλίου. Άγιος Απόστολος ΣιλουανόςΤο Σιλουανός είναι το ίδιο όνομα με το Σίλας, αλλά μόνο μια παραμορφωμένη (λατινοποιημένη) εκδοχή της πλήρους, ευρέως διαδεδομένης μορφής του ονόματος του Σίλα, όπως του Λουκά - Λουκανός, Άλκιμος - Ελιακείμ, κ.λπ. Μερικοί συγγραφείς, βασιζόμενοι στο γεγονός ότι οι κατάλογοι των 70 αποστόλων περιλαμβάνουν τόσο τον Σίλα όσο και τον Σιλουανό, υποδηλώνουν ότι ο σύντροφος του Αποστόλου Παύλου κατά τη διάρκεια του 2ου ταξιδιού του (βλ. παραπάνω), που αναφέρεται συνεχώς ως Σίλας στις Πράξεις των Αποστόλων (Κεφάλαια 15-18), είναι διαφορετικό πρόσωπο από τον Σιλουανό, στο όνομα του οποίου έγραψε ο Απόστολος Παύλος και στις δύο επιστολές του προς Θεσσαλονικείς ( Α' Θεσσαλονικείς 1:1 , Β' Θεσσαλονικείς 1 ) και αναφέρεται στη Β' Κορινθίους (2:19), και αυτό γίνεται για να δικαιολογηθεί η εκκλησιαστική παράδοση του Σίλα και του Σιλουανού ως ξεχωριστά άτομα. Δυστυχώς, οι προσπάθειές τους (Πράξεις) να διαχωρίσουν τον Σίλα από τον Σιλουανό (στις Επιστολές προς Θεσσαλονικείς και Κορινθίους) έρχονται σε αντίθεση με τα σαφή λόγια των Πράξεων των Αποστόλων. Για την πεποίθησή μας σχετικά με αυτό, μπορεί κανείς να επισημάνει τα εξής: στο 16ο κεφάλαιο των Πράξεων των Αποστόλων, αφηγείται πώς ο Απόστολος Παύλος και ο Σίλας προσβλήθηκαν επειδή εξέβαλαν ένα δαιμόνιο μαντείας από μια νεαρή γυναίκα στην πόλη των Φιλίππων: σύρθηκαν ενώπιον των δικαστών της πόλης, τους έσκισαν τα ρούχα, τους ρίχτηκαν στην εσωτερική φυλακή, όπου τα πόδια τους καρφώθηκαν σε ξύλα (βλ. Πράξεις 17:20-24 ). Από αυτήν την πόλη, ο Παύλος και ο Σίλας πέρασαν από την Αμφίπολη και την Απολλωνία στη Θεσσαλονίκη (Θεσσαλονίκη, Πράξεις 17:1 ). Στο 2ο κεφάλαιο της Α' Επιστολής προς Θεσσαλονικείς, ο Απόστολος Παύλος γράφει: «Εσείς οι ίδιοι, αδελφοί, γνωρίζετε ότι η άφιξή μας σε εσάς δεν ήταν μάταιη· επειδή, προηγουμένως είχαμε υποφέρει και εμπαιχτεί στους Φιλίππους, όπως γνωρίζετε...» (στίχοι 1-2). Ο απόστολος συνεχίζει περιγράφοντας τα εμπόδια κάτω από τα οποία (ο Παύλος και ο Σίλας) εργάστηκαν στη Θεσσαλονίκη, κηρύττοντας τον λόγο του Θεού. Τα θεμέλια της Εκκλησίας του Χριστού τέθηκαν στην Κόρινθο από τον Απόστολο Παύλο και τον Σίλα. Για ενάμιση χρόνο, ο Παύλος εργάστηκε κηρύττοντας τον Χριστό ως τον Υιό του Θεού ( Πράξεις 17:1-17).) και ο πιο δραστήριος συνεργάτης του ήταν ο Άγιος Σίλας (βλ. Αρ. 22). Στην Επιστολή (2η) προς Κορινθίους (κεφάλαιο 1), ο Απόστολος Παύλος γράφει: «Πιστός ο Θεός, ο λόγος μας προς εσάς δεν ήταν «ναι» και «όχι». Διότι ο Υιός του Θεού Ιησούς Χριστός, που κηρύχθηκε ανάμεσά σας από εμάς, από εμένα και τον Σιλουανό και τον Τιμόθεο, δεν ήταν «ναι» και «όχι»» (στίχοι 18-19). Από αυτή τη σύγκριση της αφήγησης των Πράξεων των Αποστόλων με τις Επιστολές (1 και 2) προς Θεσσαλονικείς και 2 προς Κορινθίους, είναι σαφώς φανερό ότι ο Σίλας και ο Σιλουανός είναι ένα και το αυτό πρόσωπο, και δεν υπάρχει βάση για να επιμένουμε, αντίθετα με τη σαφή μαρτυρία της Αγίας Γραφής, στη διαίρεση του ενός αποστόλου (Σίλας - Σιλουανός) σε δύο (Σίλας, που αναφέρεται στις Πράξεις των Αποστόλων και Σιλουανός στις Αποστολικές Επιστολές). Από τα γραπτά του Ιώσηπου Φλάβιου, σύγχρονου των Αποστόλων (Αρχαιότητες XIII, βιβλίο 3· XVIII, 6, 7· 8-3· Ο Ιουδαϊκός Πόλεμος II, 19, κ.λπ.), είναι προφανές ότι το όνομα Σίλας είναι σημιτικής προέλευσης και ήταν ευρέως διαδεδομένο μεταξύ των Εβραίων όχι μόνο στην εβραϊκή του μορφή (Σέλα, Σίλα), αλλά και στις λατινοποιημένες μορφές Σιλουανός και Σιλουανός· στα προαναφερθέντα γραπτά, ο Ιώσηπος αναφέρει τέσσερις Εβραίους που έφεραν το όνομα Σίλας ή Σιλουανός - Σιλουανός. Λαμβάνοντας αυτό υπόψη, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι μεταξύ των συντρόφων και συνεργατών των αγίων αποστόλων υπήρχε περισσότερος από ένας Άγιος Σίλας, μαθητής του Αποστόλου Παύλου· και από την 1η Επιστολή του Αποστόλου Πέτρου, είναι προφανές ότι ο Σιλουανός ήταν μεταξύ των συντρόφων και μαθητών του κύριου αποστόλου, μέσω του οποίου έστειλε την Επιστολή του (1η) στους πιστούς στον Ιησού Χριστό, τους ξένους που ήταν διασκορπισμένοι στον Πόντο, τη Γαλατία, την Καππαδοκία, την Ασία και τη Βιθυνία (στίχος 1). Αφού τελείωσε την Επιστολή, ο Άγιος Απόστολος Πέτρος προσθέτει: «Ταύτα σας έγραψα σύντομα μέσω του Σιλουανού, τον οποίο θεωρώ πιστό αδελφό σας, για να σας πείσω παρηγορώντας σας και μαρτυρώντας ότι αυτή είναι η αληθινή χάρη του Θεού στην οποία στέκεστε» ( Α΄ Πέτρου 5:12 ). Ο Σιλουανός, σύμφωνα με την παράδοση της Ανατολικής Εκκλησίας, ήταν Επίσκοπος Θεσσαλονίκης. Η μνήμη του εορτάζεται στις 30 Ιουλίου, μαζί με τους αγίους αποστόλους Σίλα, Κρέσεντο, Επένετο και Ανδρόνικο, και επίσης στις 4 Ιανουαρίου στον Καθεδρικό Ναό των Αγίων 70 Αποστόλων. Στη λειτουργία του Αγίου, σύμφωνα με τον Απόστολο, στις 30 Ιουλίου, ο Σίλας και ο Σιλουανός διακρίνονται μεταξύ τους. Στην προαναφερθείσα λειτουργία, ο Σίλας ονομάζεται μαθητής του Αγίου Παύλου, ο οποίος περπάτησε μαζί του από ανατολή έως δύση (Ωδή 4 του κανόνα, κ.λπ.), κάτι που δεν λέγεται για τον Σιλουανό. Δεν είναι σαφές από τη λειτουργία τίνος συντρόφου ήταν, αλλά ονομάζεται «έπαινος των Θεσσαλονικέων». Ο πιο ένδοξος έπαινος των Θεσσαλονικέων, το λίπασμα των αποστόλων, «ας υμνήσουμε τώρα τον σοφό Σιλουανό...» (Ωδή 5 του κανόνα, στίχος 2). Σε αρκετούς στίχους της λειτουργίας, τόσο ο Σίλας όσο και ο Σιλουανός αναφέρονται μαζί: «Ας σχηματίσουμε χορωδία στον οίκο του Θεού μας, δοξάζοντας τον Σιλουανό και τον Σίλα...» (Ωδή 9). «Ας ψάλλουμε ομόφωνα στον Σιλουανό και τον Σίλα» (Ωδή 7). «Ας υμνηθούν ο Κρήσκης και ο Ανδρόνικος μαζί με τον Σίλα, ας υψωθεί ο Σιλουανός σήμερα...» (Ωδή 4 του κανόνα, κ.λπ.). Επίσης, στη γενική λειτουργία των 70 αποστόλων στις 4 Ιανουαρίου, ο Σιλουανός αναφέρεται ξεχωριστά από τον Σίλα (βλ. τα στιχηρά για Κύριε έκραξα, κ.λπ.). Άγιος Απόστολος ΚρίσποςΟ Άγιος Απόστολος Κρίσπος, πριν από τη μεταστροφή του στην Εκκλησία του Χριστού , ήταν επικεφαλής της εβραϊκής συναγωγής στην Κόρινθο. Αναφέρεται στις Πράξεις των Αποστόλων (Κεφάλαιο XVIII, 8). Κατά τη διάρκεια του δεύτερου ταξιδιού του, ο Απόστολος Παύλος, φεύγοντας από την Αθήνα, έφτασε στην Κύρινθο ( Πράξεις XVII, 1 ). Καταφεύγοντας προσωρινά στα καταλύματα του Ακύλα και της Πρίσκιλλας και εργαζόμενος μαζί τους στήνοντας σκηνές, μιλούσε στη συναγωγή κάθε Σάββατο, πείθοντας τους Ιουδαίους και τους Έλληνες (Ελληνιστές) ότι ο Ιησούς είναι ο Χριστός, αλλά επειδή οι ακροατές εναντιώνονταν και χλεύαζαν τον Άγιο Παύλο, τίναξε τα ρούχα του και τους είπε: Το αίμα σας ας είναι επάνω στα κεφάλια σας· είμαι καθαρός· από τώρα και στο εξής κηρύττω στα έθνη ( Πράξεις XVIII, 4, 6 ). Ο εντυπωσιακός λόγος του κηρύγματος του Αγίου Παύλου προφανώς είχε ισχυρή επίδραση σε ορισμένους από τους ακροατές που είχαν προηγουμένως αντισταθεί στο αποστολικό κήρυγμα, και ο Κρίσπος, ο αρχηγός της συναγωγής, πίστεψε στον Κύριο, με όλο το σπίτι του, και πολλοί Κορινθίους, ακούγοντας (το μήνυμα του Ευαγγελίου), πίστεψαν και βαπτίστηκαν ( Πράξεις 18:8 ). Ο ίδιος ο άγιος Απόστολος. Ο Παύλος βάπτισε τον Κρίσπο ( Α' Κορινθίους 1:14 ), όχι τόσο λόγω της υποτιθέμενης απουσίας των συντρόφων του Αποστόλου των Εθνών (όπως νομίζουν ορισμένοι, με βάση το εδάφιο 17, κεφάλαιο 1 της Α' Επιστολής προς Κορινθίους), αλλά από σεβασμό και καλή θέληση για την ευγενή θέση του νέου Χριστιανού (του επικεφαλής της Συναγωγής), ο οποίος με το παράδειγμά του μπορούσε να προδιαθέσει άλλους να δεχτούν το βάπτισμα (επιβεβαιώνεται στις Πράξεις 18:8 ). Αφού ο Απόστολος Παύλος έφυγε από την Κόρινθο, σύντομα σχηματίστηκαν αρκετές παρατάξεις μεταξύ των Χριστιανών εκεί (μερικοί θεωρούσαν τον Παύλο δάσκαλό τους, άλλοι τον Κηφά, δηλαδή τον Πέτρο, άλλοι τον Απόστολο, μερικοί, παρακάμπτοντας τους Αποστόλους, θεωρούσαν τους εαυτούς τους άμεσους μαθητές του ίδιου του Χριστού. (Α΄ Κορινθίους 1 έως 12). Υπάρχει η άποψη ( Μ. Α. Γκολούμπεφ . Επιστολές προς Κορινθίους. σελ. 92) ότι ο Κρίσπος φέρεται να ανήκε στην παράταξη του Κηφά (δηλαδή του Πέτρου), πιθανώς επειδή (ο Κρίσπος) ήταν φυσικός Ιουδαίος, όχι Ελληνιστής. Αλλά από όσα έχουν ειπωθεί για τον Κρίσπο, φαίνεται ότι δεν ανήκε σχεδόν καθόλου στην παράταξη του Κηφά και, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, παρέμεινε πιστός μαθητής του Αποστόλου Παύλου, από τον οποίο διορίστηκε επίσκοπος στην πόλη της Αίγινας, κοντά στην Αθήνα (στην Ελλάδα). Στο Μηναίο του Αγίου Δημητρίου του ΡοστόφΛέγεται ότι «(ο Κρίσπος) έγινε επίσκοπος της Αίγινας, ενός νησιού που γειτνιάζει με την Πελοπόννησο, ανάμεσα στο Αιγαίο και το Ιόνιο πέλαγος» (30 Ιουλίου). Ο Κρίσπος ονομάζεται επίσης επίσκοπος Αίγινας στα Αποστολικά Καταστατικά (Βιβλίο VII, Κεφάλαιο 46). Κάποιοι πιστεύουν ότι η πόλη Αίγινα-Αίδες βρισκόταν στην Κιλικία (Μικρά Ασία) και ότι ο Άγιος Κρίσπος υποτίθεται ότι ήταν επίσκοπος εδώ (βλ. Solarsky, Βιβλικό Λεξικό, Τόμος 2, σελ. 452. Αρχιμανδρίτης Νικηφόρος: Βιβλική Εγκυκλοπαίδεια. Τεύχος 2, σελ. 452). Υπάρχουν επίσης υποθέσεις ότι ο Απόστολος Κρίσπος κήρυξε στη Δαλματία. Η Δαλματία είναι μια ορεινή περιοχή στην ανατολική ακτή της Αδριατικής Θάλασσας, ανάμεσα στη Μακεδονία και την Άνω Μυσία (η οποία ανήκε στο Ιλλυρικό κατά τους αποστολικούς χρόνους (Solyarsky, τόμος 1, σελ. 456). Ο Όσιος Εφραίμ (στο σχόλιό του στα Τέσσερα Ευαγγέλια) γράφει: «Ο Μάρκος κήρυξε στην Αίγυπτο,... ο Κρίσπος μεταξύ των Δαλματών...» (σύμφωνα με άλλους κώδικες των έργων του Αγίου Εφραίμ - «μεταξύ των Γαλατών» (Theological Herald, 1898, σελ. 356). Δεν υπάρχουν πληροφορίες για τον θάνατο (φυσικό ή μαρτυρικό) και πού πέθανε ο Άγιος Κρίσπος. Στην Ορθόδοξη Εκκλησία δεν υπάρχει ειδική ημέρα μνήμης για τον Άγιο Κρίσπο και μνημονεύεται στη Σύναξη των Αγίων 70 Αποστόλων στις 4 Ιανουαρίου. Στη λειτουργία (στο Μηναίο τον Ιανουάριο) ο Κρίσπος ονομάζεται «ο πιο θεόμορφος λύχνος». (1ο τραγούδι Κανόνας 2 (Άρθρο 2). Στη Ρωμαϊκή εκκλησία, η μνήμη του Αγίου Κρίσπου εορτάζεται στις 4 Οκτωβρίου. Άγιος Απόστολος ΕπενήτοςΣχετικά με τον Άγιο Επενήτη, ο Άγιος Απόστολος Παύλος γράφει στην Επιστολή του προς Ρωμαίους: «Φιλήστε τον Επενήτη, τον αγαπητό μου, που είναι η αρχή της Αχαΐας εν Χριστώ» ( Ρωμ. 16:5 ). Εξηγώντας το εδάφιο 5 του κεφαλαίου 16 της Επιστολής προς Ρωμαίους, ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος γράφει: «Από τον τίτλο του Επενήτου «αγαπητός», μπορεί κανείς να δει ότι ο απόστολος δίνει στον καθένα τον δικό του ιδιαίτερο έπαινο· γιατί το να αγαπηθείς από τον Παύλο, που ήξερε να αγαπάει όχι δωρεάν, αλλά με διάκριση, δεν είναι μικρός έπαινος· αντίθετα, είναι πολύ μεγάλος και δείχνει ότι ο Επενήτης έχει πολλές αρετές. Έπειτα ακολουθεί ένας άλλος έπαινος: «που είναι η αρχή της Αχαΐας». Με αυτό ο απόστολος δείχνει ότι ο Επένετος είτε ήρθε στον Χριστό και πίστεψε πριν από όλους τους άλλους, κάτι που επίσης δεν είναι μικρός έπαινος, είτε επέδειξε μεγάλη ευσέβεια στον εαυτό του πριν από τους άλλους. Επομένως, αφού είπε: «Ποιος είναι ο απαρχή της Αχαΐας», ο απόστολος δεν σταμάτησε, για να μην αρχίσετε να καταλαβαίνετε τις κοσμικές διακρίσεις εδώ, αλλά πρόσθεσε: «εν Χριστώ». Αν κάποιος που είναι πρώτος στα αστικά ζητήματα θεωρείται μεγάλος και διάσημος, τότε πόσο μάλλον κάποιος που είναι πρώτος στα πνευματικά ζητήματα. Και επειδή ο Επένετος ήταν πιθανώς ταπεινής καταγωγής, ο απόστολος εκφράζει την αληθινή του ευγένεια και υπεροχή, στολίζοντάς τον έτσι, λέγοντας ότι ήταν «ο απαρχή» όχι μόνο για την Κόρινθο, αλλά για ολόκληρο το έθνος, δηλαδή, έγινε και πόρτα και είσοδος για τους άλλους. Και σε τέτοιους δεν δίνεται μικρή ανταμοιβή. Ένας τέτοιος άνθρωπος θα λάβει μεγάλη ανταμοιβή για τις αρετές των άλλων, όπως συνέβαλε πολύ σε αυτούς στην αρχή» (Έργα του Αγίου Χρυσοστόμου. Μόσχα, 1885, σελ. 689-690). Ο Επένετος συγκαταλέγεται στους 70 αποστόλους και το όνομά του εμφανίζεται σε όλους τους καταλόγους των 70 αποστόλων. Η γενέτειρά του θεωρείται η Αχαΐα (Ελλάδα), με βάση τα όσα αναφέρονται στο 16ο κεφάλαιο της προς Ρωμαίους επιστολής: «Η αρχή της Αχαΐας» - αλλά ορισμένοι μελετητές, διαβάζοντας τη λέξη «Αχαΐα» ως «Ασία» (η οποία λέξη «Ασία» βρέθηκε σε πολλούς αρχαίους κώδικες: Κοπτικούς, Αρμενικούς, Αιθιοπικούς κ.λπ.), τείνουν να πιστεύουν ότι ο Επένετος, «ως αρχή» των πιστών στην Ασία, δεν ήταν από την Αχαΐα, αλλά από την Ασία (βλ. Αρχιμανδρίτη Γρηγόριο, Το Τρίτο Ταξίδι του Αποστόλου Παύλου, σελ. 344). Αν ο Επένετος ήταν η αρχή των πιστών στην Ασία (στη Μικρά Ασία), τότε, πιθανώς, μεταστράφηκε από τον Άγιο Παύλο κατά τη διάρκεια του δεύτερου αποστολικού του ταξιδιού και της παραμονής του στην Έφεσο ( Πράξεις 18 και 19), - αλλά μεταξύ των μαθητών του Αγίου... Δυστυχώς, ο Επένετος δεν αναφέρεται στις Πράξεις του Παύλου, αφού ο συγγραφέας των Πράξεων δεν έγραψε για όλους τους μαθητές του, αλλά μόνο για λίγους. Είναι βέβαιο ότι στο Ικόνιο, ο Απόστολος Παύλος μεταστράφηκε στον Χριστό την κόρη Θέκλα, τον Ονησίφορο και άλλους, αλλά τίποτα δεν αναφέρεται γι' αυτούς στις Πράξεις των Αποστόλων ( Πράξεις 14:1, 16:2 ). Η Ανατολική Ορθόδοξη ΕκκλησίαΟ Απόστολος Επένετος τον θεωρεί «αρχή της Αχαΐας» (Ελλάδα). Οι Πατέρες της Εκκλησίας και οι εκκλησιαστικοί ιστορικοί θεωρούσαν επίσης τον Επένετο ως την αρχή της Αχαΐας. Στα ελληνικά και σλαβικά Μηναία είναι επίσης Αχαΐα: θα πρέπει να υποτεθεί ότι ο Επένετος, ως αρχή της Αχαΐας, ήταν ιθαγενής της Ελλάδας και ίσως από την καταγωγή του ανήκε στην Κόρινθο, στην οποία, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, αργότερα έγινε επίσκοπος, στην οποία τιμή χειροτονήθηκε από τον ίδιο τον Απόστολο Παύλο ( Νικόδημος του Αγίου Όρους . Ελληνικό Μηναίο της 30ης Ιουλίου, Μηναία Αναγνώσματα του Αγίου Δημητρίου της 4ης Ιανουαρίου και 30ης Ιουλίου). Στη λειτουργία προς τους αγίους αποστόλους στις 30 Ιουλίου λέγεται για τον Άγιο Επένετο, όπως και για τον επίσκοπο Καρχηδόνας, «Ας υμνήσουμε τον ένδοξο Επένετο, τον έπαινο της Καρχηδόνας, που ήταν θεϊκός» (4ος στίχος του 1ου άσματος του κανόνα). Το Ελληνικό Μηναίο (30 Ιουλίου) μιλάει σύντομα και αόριστα για τον θάνατο του Αγίου Επενήτου: «αναχώρησε προς τον Κύριο»· ενώ το Σλαβικό Μηναίο δεν κάνει καμία αναφορά στον θάνατό του. Στη λειτουργία (30 Ιουλίου), «ο Επενήτος, ο θαυμαστός, ο ένδοξος κήρυκας, δοξάζεται ως μαρτυρικός θάνατος, σύμφωνα με τον Χριστό, για τον Οποίο αγωνίστηκε καλά» (στίχος 2, 7ο άσμα του κανόνα). Από αυτό, μπορεί κανείς να σημειώσει ότι ο Άγιος Επενήτος, όπως οι περισσότεροι απόστολοι του Χριστού, υπέστη μαρτύριο για τον Χριστό, ως αληθινός μαθητής και ακόλουθος Του, και ίσως ακόμη και θάνατο στον σταυρό («διότι συμμορφώθηκε με τον Χριστό, η άνοδος του πάθους»). Η μνήμη του Αγίου Επενέτου εορτάζεται στην Ανατολική Εκκλησία στις 30 Ιουλίου, μαζί με τους Αγίους Σίλα, Κρέσεντο και Ανδρόνικο, καθώς και στη Σύναξη των Αγίων 70 Αποστόλων στις 4 Ιανουαρίου. Στο Συναξάριο (Κίεβο, 1874) κάτω από τις 30 Ιουλίου αναφέρεται για τον Επενέτο: «Ο Άγιος Επενέτος ήταν επίσκοπος Καρχηδόνας και είχε συχνή επαφή με τη Ρώμη». Ποιες είναι αυτές οι σχέσεις του Αγίου Επενέτου με τη Ρώμη δεν αναφέρονται και σε ποια βάση λέγεται αυτό είναι άγνωστο. Άγιος Απόστολος ΑνδρόνικοςΟ Απόστολος Παύλος γράφει στην Επιστολή του προς Ρωμαίους (16:7): «Χαιρετήστε τον Ανδρόνικο και την Ιουνία, τους συγγενείς μου και συγκρατούμενούς μου, οι οποίοι ήταν ονομαστοί μεταξύ των αποστόλων και που πίστεψαν στον Χριστό πριν από όλους εμένα». Από αυτά τα λόγια είναι φανερό ότι ο Ανδρόνικος και η σύζυγός του Ιουνία ήταν συγγενείς του Αποστόλου Παύλου κατά σάρκα, και επομένως ήταν Ιουδαίοι στην καταγωγή, και ίσως από την ίδια χώρα της Κιλικίας (από την πόλη της Ταρσού), και ότι πίστεψαν στον Χριστό πριν από αυτόν (τον Απόστολο), αλλά πότε και πού δεν αναφέρεται. Δεδομένου ότι ο πρώτος λόγος του Ευαγγελίου για τον Ιησού Χριστό, ως Υιό του Θεού, ειπώθηκε από τα χείλη του Αγίου Πέτρου την ημέρα της εορτής της Πεντηκοστής, την ημέρα της καθόδου του Αγίου. Λόγω του Αγίου Πνεύματος στους Αποστόλους, υποτίθεται ότι ο Ανδρόνικος και η Ιουνία βρίσκονταν στα Ιεροσόλυμα εκείνη την εποχή και πιθανότατα μεταστράφηκαν στον Χριστό και έφεραν τα καλά νέα του Μεσσία στη Ρώμη, την πρωτεύουσα του κόσμου εκείνη την εποχή. Δυστυχώς, ούτε το ελληνικό Συναξάριο ούτε το σλαβικό Χετ'ι Μηναίο περιέχουν ιστορικές πληροφορίες για τη ζωή και τα έργα των Αγίων Ανδρόνικου και Ιουνίας. Με την ημερομηνία 17 Μαΐου, ο Νικόδημος ο Αγιορείτης αναφέρει: «Αυτός ο απόστολος του Χριστού και μάρτυρας, σαν φτερωτός αετός, πέταξε σε όλο το σύμπαν, σώζοντας τους ανθρώπους από την ασέβεια και τα σφάλματα της ειδωλολατρίας. Τον ακολούθησε η θαυμαστή Ιουνία, η οποία, αφού περιφρόνησε τον κόσμο, έζησε μόνο εν Χριστώ». Και οι δύο μετέτρεψαν πολλούς ειδωλολάτρες στη γνώση του Θεού, έχτισαν ναούς, ανέτρεψαν είδωλα και παντού ομόρφυναν την Εκκλησία του Χριστού, έδιωξαν δαίμονες και θεράπευσαν τις ασθένειες, και, αφού πλήρωσαν το παγκόσμιο χρέος του θανάτου, απεβίωσαν στην αιώνια ζωή.» Το σλαβικό Μηναίο Χέτυα λέει σχεδόν το ίδιο πράγμα για τον Άγιο Ανδρόνικο και τον Ιούνιο με τους Έλληνες, με την προσθήκη ότι «έλαβαν τα στέφανα της αποστολικότητας και του μαρτυρίου, αφού υπέφεραν πολύ από τους άπιστους, και τα λείψανά τους βρέθηκαν στη συνέχεια στα χωριά της Ευγενίας κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Αρκαδίου» (βλ. Μηναίο Χέτυα, 22 Φεβρουαρίου 396). Η Ευγενία είναι ένα ανατολικό προάστιο της Κωνσταντινούπολης, όπου η εκκλησία της Αγίας Ευγενίας (καθώς και άλλα μέρη αυτής της πρωτεύουσας) πήρε το όνομά της από εκκλησίες, για παράδειγμα, εν τη Βαρβάρα από την εκκλησία της Αγίας Μεγάλης Βαρβάρας (βλ. το ημερολόγιο του Ρωσο-Σλαβονικού· 4 Δεκεμβρίου). Όπου ο Ανδρόνικος και η Ιουνία ήταν «περιλαίμια», φυλακισμένοι με τον Άγιο Απόστολο Παύλο, ούτε ο ίδιος ο Παύλος είπε, Ούτε οι εκκλησιαστικές παραδόσεις αναφέρουν κάτι τέτοιο. Ο Άγιος Κλήμης Ρώμης στην Α΄ Επιστολή του προς Κορινθίους γράφει ότι ο Απόστολος Παύλος «ήταν επτά φορές σε φυλακές», και η Αγία Εκκλησία , δοξάζοντας τον Απόστολο, τα έργα του Αγίου Παύλου, αναφωνεί: «Ποια φυλακή δεν σε έχει ως φυλακισμένο; Ποια εκκλησία δεν σε έχει ως ρήτορα;» (29 Ιουνίου: Υπακώη, σύμφωνα με το 3ο άσμα του κανόνα). Αλλά από όλες τις φυλακές, οι φυλακίσεις του Αποστόλου Παύλου στη Ρώμη είναι πιο γνωστές από άλλες. Πιθανώς οι συγγενείς του, ο Ανδρόνικος και η Ιουνία, μοιράστηκαν τα δεσμά του εκεί, αφού ζούσαν σε αυτή την πόλη ( Ρωμ. XVI, 7).); κατά τη διάρκεια των οποίων δεσμοί (ο πρώτος ή ο δεύτερος) μπορεί να υποτεθεί με μεγαλύτερη πιθανότητα, κατά τη διάρκεια του πρώτου (62). Απελευθερωμένοι από τη φυλακή, ο Ανδρόνικος και η Ιουνία κήρυξαν το Ευαγγέλιο με εξίσου ζήλο σε διάφορες χώρες. Ο Άγιος Ανδρόνικος ήταν επίσκοπος Παννονίας (σύμφωνα με τον Ιππόλυτο και άλλους). Σύμφωνα με πολλά έργα, ο Άγιος Ανδρόνικος και η Ιουνία πέθαναν ειρηνικά, αλλά από ορισμένους εκκλησιαστικούς ύμνους της λειτουργίας προς τιμήν τους, μπορεί να υποτεθεί ότι υπέφεραν για το όνομα του Χριστού μέχρι θανάτου (8ο άσμα του κανόνα, 8ος στίχος). Η μνήμη του Αγίου Ανδρόνικου και της Ιουνίας στην Ορθόδοξη Εκκλησία γιορτάζεται στις 17 Μαΐου, επιπλέον, ο Άγιος Ανδρόνικος δοξάζεται στη λειτουργία στις 30 Ιουλίου μαζί με τους Αγίους Σίλα, Σιλουανό, Κρέσεντο και Επενήτο και στη λειτουργία της συνάξεως των αγίων 70 αποστόλων. Στο χριστιανικό ημερολόγιο (Κίεβο, 1875, κ.λπ.), κάτω από την 22α Φεβρουαρίου σημειώνεται: «Θα βρείτε τα τιμία λείψανα των αγίων μαρτύρων στην Ευγενία», μεταξύ των οποίων είναι τα λείψανα του αγίου Αποστόλου Ανδρόνικου, ενός από τους 17, και της Ιουνίας, της βοηθού του». Ωστόσο, τα ονόματά τους δεν αναφέρονται στη λειτουργία για αυτήν την ημέρα. Σχετικά με αυτήν την ανακάλυψη, ο Μηναίος Αναγνώστης αναφέρει πόσες θεραπείες και θαύματα άρχισαν να συμβαίνουν στον τόπο όπου θάφτηκαν τα σώματα των αγίων μαρτύρων. Ένας άγιος (πιθανώς ο Πατριάρχης Θωμάς της Κωνσταντινούπολης) διέταξε να γίνει εκσκαφή σε αυτό το μέρος και ανακαλύφθηκαν πολλά λείψανα άγνωστων αγίων. Λίγο αργότερα, ένας κληρικός (Νικόλαος Καλλιγράφος), διακεκριμένος για την ενάρετη ζωή του, έλαβε μια αποκάλυψη ότι μεταξύ των ανακαλυφθέντων λειψάνων ήταν και αυτά του Αποστόλου Ανδρόνικου. Μια μεγαλοπρεπής εκκλησία χτίστηκε σε αυτόν τον τόπο, όπου γίνονταν θαυματουργές θεραπείες των ασθενών μέσω των προσευχών των αγίων αποστόλων. «Ο θείος Ανδρόνικος... ακόμη και μετά τον θάνατό του εκχέει θεραπείες σε όσους προσεγγίζουν την σεβάσμια εκκλησία του». μέσω της πίστης, και ζητά μεγάλο έλεος για όλους τους πιστούς." (Sedalen από τον 3ο κανόνα της λειτουργίας για την 17η Μαΐου). |
