ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ
Εἰς τούς ἁγίους τεσσαράκοντα μάρτυρας
(σελίδες 507 - 526 )
ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΝΥΣΣΗΣ
Ἐγκώμιον εἰς τούς Ἁγίου Τεσσαράκοντα Μάρτυρας
(σελίδες 749 - 788 )
Οι Άγιοι Σαράντα Μάρτυρες
που μαρτύρησαν στη Σεβάστεια
Πληροῦμεν ὑστέρημα σοῦ, Σῶτερ, πάθους, Τεσσαράκοντα, συντριβέντες τὰ σκέλη. Ἀμφ' ἐνάτῃ ἐάγη σκέλη ἀνδρῶν τεσσαράκοντα. |
ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΝΤΑ ΜΑΡΤΥΡΕΣ Οι μαρτυρήσαντες στη λίμνη της Σεβάστειας σαράντα επίλεκτοι χριστιανοί στρατιώτες
Την εποχή αυτή (308-323) αυτοκράτορας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ήταν ο Λικίνιος, ο οποίος το 313 είχε συνυπογράψει με τον Μέγα Κωνσταντίνο το περίφημο «Διάταγμα των Μεδιολάνων», το οποίο διακήρυττε την ανεξιθρησκεία, γεγονός που παρείχε στους πολίτες του Ανατολικού και Δυτικού Ρωμαϊκού Κράτους τη θρησκευτική ελευθερία. Αλλά μετά από επτά χρόνια ο Λικίνιος στη μανιώδη προσπάθειά του να επικρατήσει και να εξαπλωθεί η ειδωλολατρεία έναντι της χριστιανικής πίστεως, εξαπέλυσε φοβερό διωγμό εναντίον των χριστιανών. Γι’ αυτό και έδωσε την εντολή στους διοικητές των ανατολικών επαρχιών της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας να συλλαμβάνουν και να θανατώνουν με φρικτά βασανιστήρια τους χριστιανούς, οι οποίοι αρνούνται να θυσιάσουν στα είδωλα.
Икона Ковчег СТРАДАНИЕ СВЯТЫХ 40 МУЧЕНИКОВ СЕВАСТИЙСКИХ
Храм 40 Мучеников Севастийских в Святошинском р-не г. Киева - Украина
Λειψανοθήκη Ιερών Λειψάνων Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων Σεβαστείας
στόν Ιερό Ναό Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων Σεβαστείας Κίεβο - Ουκρανία
храме, во имя Святых сорока мучеников Севастийских,
в граде Трире, в ковчег, частицы мощей святых мучеников Севастийских
Λειψανοθήκη Ιερών Λειψάνων Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων Σεβαστείας
στόν Ιερό Ναό Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων Σεβαστείας Τριέρ πού είναι πόλη στο κρατίδιο Ρηνανία-Παλατινάτο της Γερμανίας.
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος γ’. Θείας πίστεως.
Θείω Πνεύματι, συγκροτηθέντες, δῆμος ὤφθητε, τροπαιοφόρος, Ἀθλοφόροι Χριστοῦ Τεσσαράκοντα, διὰ πυρὸς γὰρ καὶ ὕδατος ἔνδοξοι, δοκιμασθέντες λαμπρῶς ἐδοξάσθητε. Ἀλλ' αἰτήσασθε, Τριάδα τὴν ὑπερούσιον, δωρήσασθαι ἠμὶν τὸ μέγα ἔλεος.
Ἕτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’.
Τάς ἀλγηδόνας τῶν Ἁγίων, ἃς ὑπέρ σοῦ ἔπαθον, δυσωπήθητι, Κύριε· καί πάσας ἡμῶν τάς ὀδύνας ἴασαι, φιλάνθρωπε δεόμεθα.
Ἕτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης.
Τοὺς γενναίους ὁπλίτας τοῦ τῶν ὅλων δεσπόζοντος, τοὺς συγκροτηθέντας ἐν πίστει, ὁμοφώνος τιμήσωμεν· Χριστῷ γὰρ στρατευθέντες εὐσεβῶς, δι’ ὕδατος διῆλθον καὶ πυρός, καὶ πρὸς θείαν εἰσέλθοντες ἀναψυχήν, προΐστανται τῶν βοώντων· δόξα τῷ ἐνισχύσαντι ὑμᾶς, δόξα τῷ στεφανώσαντι, δόξα τῷ θαυμαστώσαντι ὑμᾶς, Τεσσαράκοντα Μάρτυρες
Κάθισμα
Ἦχος πλ. δ'. Τὴν Σοφίαν.
Τῷ Χριστῷ στρατευθέντες μαρτυρικῶς, τὸν ἐχθρὸν καθελόντες ἀθλητικῶς, ἔργοις ἐκπληρώσαντες, τοῦ Προφήτου τὰ ῥήματα· διὰ πυρὸς γὰρ καὶ ὕδατος, γενναίως διήλθετε, ἀναψυχὴν εὑράμενοι, ζωὴν τὴν αἰώνιον· ὅθεν καὶ στεφάνους οὐρανόθεν λαβόντες, χοροῖς συνευφραίνεσθε, Ἀσωμάτων δυνάμεων, Ἀθλοφόροι πανεύφημοι, πρεσβεύσατε Χριστῷ τῷ Θεῷ, τῶν πταισμάτων ἄφεσιν δωρήσασθαι, τοῖς ἑορτάζουσι πόθῳ, τὴν ἁγίαν μνήμην ὑμῶν.
Κοντάκιον
πλ. β’. Τήν ὑπέρ ἡμῶν.
Πάσαν στρατιὰν, τοῦ κόσμου καταλιπόντες, τῷ ἐν οὐρανοῖς Δεσπότῃ προσεκολλήθητε, Ἀθλοφόροι Κυρίου Τεσσαράκοντα, διά πυρός γάρ καί ὕδατος, διελθόντες μακάριοι, ἐπαξίως ἐκομίσασθε, δόξαν ἐκ τῶν οὐρανῶν, καί στεφάνων πληθύν.
Ὁ Οἶκος
Τῷ ἐν θρόνῳ ἀστέκτῳ ἐποχουμένῳ, τῷ ἐκτείναντι τὸν οὐρανὸν καθάπερ δέρριν, τῷ τὴν γῆν ἑδράσαντι, καὶ συνάξαντι τὰ ὕδατα εἰς τὰς συναγωγὰς αὐτῶν, τῷ τὰ πάντα ἐκ μὴ ὄντων ποιήσαντι ὑπάρχειν, καὶ πᾶσι χορηγοῦντι πνοὴν καὶ ζωήν, τῷ προσδεχομένῳ τῶν Ἀρχαγγέλων τὸν ὕμνον, καὶ ὑπ' ἀγγέλων δοξαζομένῳ, καὶ ὑπὸ πάντων προσκυνουμένῳ, Χριστῷ τῷ παντοκράτορι, τῷ Πλάστῃ καὶ Θεῷ ἡμῶν, προσπίπτω ὁ ἀνάξιος προσάγων μου τὴν δέησιν, λόγου χάριν αἰτῶν, ἵνα ἰσχύσω εὐσεβῶς ὑμνῆσαι κἀγὼ τοὺς Ἁγίους, οὓς αὐτὸς ἔδειξας νικητάς, δωρησάμενος αὐτοῖς δόξαν ἐκ τῶν οὐρανῶν, καὶ στεφάνων πληθύν.
Ἕτερον Κοντάκιον
Ἦχος πλ. δ’. Τῇ ὑπερμάχῳ.
Συντεταγμένοι εὐσεβείᾳ καὶ στερρότητι μαρτυρικῶς τὸν δυσμενῆ ἐθριαμβεύσατε, Τεσσαράκοντα γενναῖοι Χριστοῦ ὁπλῖται· Ἀλλ’ ὡς σύμμορφοι ἐν ἄθλοις καὶ ἐν χάριτι, Ἐν ἀγάπῃ καὶ εἰρήνῃ συντηρήσατε τοὺς κραυγάζοντας, χαίροις ἅγιον σύνταγμα.
ΑΠΟ ΤΟ ΡΩΣΙΚΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ
Άγιος Δημήτριος του Ροστόφ
Βίοι των αγίων
(μετάφραση Google
Τα βάσανα των αγίων σαράντα μαρτύρων στην Αρμενική Σεβάστεια
Εορτάζεται στις 9 Μαρτίου
Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του ασεβούς αυτοκράτορα Λικίνιου, το 1779 εξαπολύθηκε ένας βάναυσος διωγμός των Χριστιανών και όλοι οι πιστοί αναγκάστηκαν να θυσιάσουν στα είδωλα. Στην αρμενική πόλη Σεβάστεια το 1780, ο στρατιωτικός διοικητής εκείνη την εποχή ήταν ο Αγρικόλαος, ένας άνθρωπος με άγριο χαρακτήρα και ένθερμος υποστηρικτής της ειδωλολατρίας. Καθώς υπήρχαν ήδη πολλοί Χριστιανοί στις τάξεις των αυτοκρατορικών συνταγμάτων εκείνη την εποχή, εκδόθηκε διάταγμα ότι κι αυτοί έπρεπε να θυσιάσουν σε δαίμονες. Στο σύνταγμα του Διοικητή Αγρικόλαου υπήρχαν σαράντα πολεμιστές από την περιοχή της Καππαδοκίας (1781 ), οι οποίοι αποτελούσαν μια ιδιαίτερα τιμητική ακολουθία, πιστεύοντας ευλαβικά στον Χριστό Θεό και διακρινόμενοι για ακλόνητο θάρρος, πάντα αήττητοι στις στρατιωτικές υποθέσεις. Ανάμεσά τους ήταν ο Κίρων, ο Κάνδιδος και ο Δόμνος, γνώστες των Θείων Γραφών. Όταν ο στρατηγός Αγρικόλαος έμαθε ότι οι πολεμιστές αυτής της ακολουθίας ήταν Χριστιανοί, αποφάσισε να τους αναγκάσει να λατρεύουν είδωλα. Καλώντας τους, ο στρατηγός τους απευθύνθηκε με τον ακόλουθο λόγο:
«Όπως ακριβώς στις μάχες με τους εχθρούς ήσασταν πάντα σύμφωνοι και ομόφωνοι μεταξύ σας και δείχνατε θάρρος, έτσι και τώρα, με την ίδια ομοφωνία, δείξτε ομόφωνη υπακοή στο βασιλικό διάταγμα - προσφέρετε οικειοθελώς μια θυσία στους θεούς, ώστε να μην υποβληθείτε σε βασανιστήρια».
Σε αυτό οι άγιοι απάντησαν με τόλμη:
«Αν εμείς, πολεμώντας θαρραλέα για τον επίγειο βασιλιά, παραμέναμε πάντα νικητές, όπως εσύ, ο καταραμένος, μαρτυράς, τότε πόσο μάλλον, αγωνιζόμενοι για τον αθάνατο Βασιλιά, θα νικήσουμε την κακία σου και θα κατατροπώσουμε την πανουργία σου».
Ο Αγκρικόλα είπε:
Ένα από τα δύο πράγματα σε περιμένει: είτε να προσφέρεις θυσίες στους θεούς και να σου απονεμηθούν μεγάλες τιμές, είτε, σε περίπτωση ανυπακοής, να χάσεις τον στρατιωτικό σου βαθμό και να υποβληθείς σε ατίμωση· σκέψου το αυτό και διάλεξε μόνος σου τι βρίσκεις πιο χρήσιμο.
«Ό,τι μας είναι χρήσιμο», είπαν οι στρατιώτες, «ο Κύριος φροντίζει για αυτό».
«Μην μιλάς πολύ», είπε ο διοικητής, «και άσε τα ψεύτικα λόγια σου και το πρωί να είσαι έτοιμος να προσφέρεις θυσίες στους θεούς».
Και αφού είπε αυτά, ο Αγρικόλα διέταξε να τους κλείσουν στη φυλακή. Αφού τους έφεραν εκεί, οι άγιοι πολεμιστές, γονατίζοντας προσευχόμενοι, φώναξαν στον Θεό:
– Λύτρωσον ημάς, Κύριε, από πειρασμούς και από τας πλάνες των άνομων ανθρώπων.
Το βράδυ άρχισαν να ψάλλουν έναν ψαλμό:
« Αυτός που κατοικεί στο μυστικό μέρος του Υψίστου, θα κατοικήσει κάτω από τη σκιά του Παντοδύναμου» ( Ψαλμός 90:1-16 ).
Αφού έψαλαν τον ψαλμό μέχρι το τέλος, οι άγιοι πολεμιστές προσευχήθηκαν στον Κύριο. Μετά την προσευχή, συνέχισαν την ψαλμωδία τους και παρέμειναν άυπνοι μέχρι τα μεσάνυχτα. Ο Άγιος Κύριων ηγήθηκε της ψαλμωδίας: αυτός διακήρυξε τους στίχους, και οι Άγιοι Κάνδιδος και Δόμνος και οι άλλοι επανέλαβαν μετά από αυτόν. Τα μεσάνυχτα, οι άγιοι πολεμιστές άκουσαν τη φωνή του Κυρίου να εμφανίζεται σε αυτούς:
– Η αρχή του θελήματός σου είναι καλή, αλλά όποιος υπομείνει μέχρι τέλους θα σωθεί ( Ματθαίος 10:22 ).
Όλοι άκουσαν αυτή τη φωνή του Κυρίου και τους κατέλαβε τρόμος, αλλά ο φόβος τους διαλύθηκε από μια απόκοσμη χαρά. Και δεν κοιμήθηκαν μέχρι το πρωί.
Το επόμενο πρωί, ο Αγρίκολα, αφού συγκέντρωσε τους φίλους και τους συμβούλους του, διέταξε να φέρουν από τη φυλακή τον ιερό σαράντα στρατό πολεμιστών και τους απευθύνθηκε με την ακόλουθη ύπουλη ομιλία:
«Αυτό που θα σας πω, θα σας το πω όχι κολακευτικά ή ψευδώς, αλλά με όλη την αλήθεια: ο βασιλιάς μας έχει πολλούς πολεμιστές, αλλά κανένας τους δεν μπορεί να συγκριθεί μαζί σας σε σοφία, θάρρος ή ομορφιά, και δεν απολαμβάνουν την εύνοιά μου όσο εσείς· μην αφήσετε λοιπόν την αγάπη μου για εσάς να μετατραπεί σε μίσος· είναι στα χέρια σας και από εσάς που εξαρτάται είτε να διατηρήσετε την αγάπη μου για εσάς είτε να επισύρετε το μίσος μου».
Ο Άγιος Καντίδος απάντησε σε αυτό:
«Είσαι ένας σκληρός κόλακας, Αγρικόλαε!» «Το όνομά σου ταιριάζει με τον χαρακτήρα σου 1782. »
Ο βοεβόδας επανέλαβε:
– Δεν σου είπα ότι είναι στο χέρι σου: είτε να διατηρήσεις την αγάπη μου είτε να διεγείρεις το μίσος μου απέναντί σου;
Ο Άγιος Καντίδος είπε:
- Αφού η αγάπη ή το μίσος σου για εμάς εξαρτάται, όπως λες και εσύ ο ίδιος, από εμάς, τότε επιλέγουμε το μίσος, γιατί κι εμείς σε μισούμε και ζητάμε έλεος μόνο από τον Θεό μας· εσύ όμως, άγριος και σκληρός άνθρωπος και εχθρός του Θεού μας, δεν μας αγαπάς, όντας άνομος και φθονερός, αγκαλιασμένος από το σκοτάδι της πλάνης και δικαιολογώντας το άγριο όνομά σου με κτηνώδη διάθεση.
Εξοργισμένος από την τολμηρή απάντηση του αγίου, ο διοικητής, τρίζοντας τα δόντια του σαν λιοντάρι, διέταξε να αλυσοδεθούν οι άγιοι πολεμιστές και να ριχτούν στη φυλακή· αλλά ο Άγιος Κηρίων του είπε:
- Δεν έχετε την εξουσία από τον Τσάρο να μας βασανίζετε, αλλά μπορείτε μόνο να μας ανακρίνετε το 1783 .
Φοβισμένος από μια τέτοια προειδοποίηση από τον ιερό πολεμιστή, ο Αγρικόλαος διέταξε να τους απομακρύνουν χωρίς βία και να τους φυλακίσουν, αλλά χωρίς να τους βάλουν δεσμά. Διέταξε μόνο τον φύλακα της φυλακής να τους φυλάει αυστηρά. Εκείνη την εποχή, ο διοικητής περίμενε την άφιξη του Λυσία, ενός πρίγκιπα με εκτεταμένες εξουσίες.
Ενώ βρίσκονταν στη φυλακή, οι άγιοι πολεμιστές περνούσαν τις μέρες και τις νύχτες τους προσευχόμενοι, ψάλλοντας ψαλμούς και ακούγοντας τις οδηγίες του Αγίου Κυρίωνα.
«Με τη διευθέτηση του Θεού», είπε μεταξύ άλλων, «εμείς, αδελφοί, γίναμε φίλοι στην προσωρινή και μάταιη στρατιωτική θητεία, αλλά θα προσπαθήσουμε να μην χωριστούμε ποτέ· όπως ακριβώς ζήσαμε μέχρι τώρα ομόψυχα και με μια σκέψη, έτσι θα επιτύχουμε και το κατόρθωμα του μαρτυρίου αχώριστα: όπως ακριβώς ήμασταν ευάρεστοι στον θνητό βασιλιά, έτσι θα προσπαθήσουμε να είμαστε άξιοι της αγάπης του αθάνατου Βασιλιά, Χριστού Θεού ημών».
Μετά από επτά ημέρες φυλάκισης για τους αγίους πολεμιστές, ο πρίγκιπας Λυσίας έφτασε σε εκείνη τη γη. Μόλις έφτασε στη Σεβάστεια, έστρεψε αμέσως την προσοχή του στους γενναίους πολεμιστές. Την επόμενη κιόλας μέρα, εμφανιζόμενος με τον στρατηγό Αγρικόλαο στο δικαστήριο, διέταξε να δικαστούν οι άγιοι πολεμιστές των Σαράντα Ημερών. Στο δρόμο για αυτό το άδικο δικαστήριο, ο ευλογημένος Κυρίων νουθέτησε τους συναδέλφους του στρατιώτες:
– Ας μην φοβόμαστε, αδελφοί! Δεν μας βοήθησε ο Θεός στις μάχες όταν Τον επικαλεστήκαμε και νικήσαμε τους εχθρούς μας; Θυμηθείτε πώς κάποτε συμμετείχαμε σε μια μεγάλη μάχη, όταν όλοι οι συμπολεμιστές μας τράπηκαν σε φυγή και μόνο εμείς, σαράντα, μείναμε ανάμεσα στον εχθρό. Τότε προσευχηθήκαμε δακρυσμένοι στον Θεό και με τη βοήθειά Του σκοτώσαμε μερικούς, διώξαμε άλλους – τους τραυματίες – και παρά το πλήθος του εχθρού και την αγριότητα της μάχης, κανείς μας δεν τραυματίστηκε. Τώρα, όμως, τρεις εχθροί έχουν ξεσηκωθεί εναντίον μας – ο Σατανάς, ο Λυσίας και ο διοικητής Αγρικόλαος, ή μάλλον: ένας εχθρός μας πολεμά – ένας αόρατος εχθρός. Και θα νικήσει πραγματικά τον σαράντα στρατό μας; Ο Θεός να μας φυλάξει! Πρέπει τώρα να ενεργήσουμε όπως κάναμε πάντα: ας στραφούμε στον Θεό με θερμή προσευχή! – και θα μας βοηθήσει, – και ούτε τα δεσμά ούτε τα βασανιστήρια θα μας βλάψουν. Ήταν πάντα κανόνας μας, όταν μπαίνουμε σε μια μάχη, να ψάλλουμε τον ψαλμό:
«Θεέ μου, σώσε με εν τω ονόματί Σου, και κρίνε με εν τη δύναμί Σου· εισάκουσον της προσευχής μου, άκουσα τα λόγια του στόματός μου» ( Ψαλμός 53:3 ). Ας κάνουμε το ίδιο τώρα, αδελφοί και σύντροφοι, και ο Θεός θα μας ακούσει και θα μας βοηθήσει.
Και οι άγιοι πολεμιστές έψαλλαν αυτόν τον ψαλμό από τη φυλακή μέχρι τον τόπο της κρίσης. Ο λαός ολόκληρης της πόλης συγκεντρώθηκε για αυτό το θέαμα.
Ο σαράνταμελης στρατός παρουσιάστηκε ενώπιον του Λυσία και του Αγρικόλαου για δίκη. Ο πρίγκιπας Λυσίας, κοιτάζοντας τους ιερούς πολεμιστές, είπε:
«Νομίζω ότι αυτοί οι άνδρες επιθυμούν και αξίζουν τις υψηλότερες βαθμίδες.»
Στη συνέχεια τους απηύθυνε την εξής ομιλία:
«Θα λάβεις τιμές και δώρα από εμένα, μεγαλύτερα από άλλα, αν υπακούσεις στη βασιλική εντολή—να προσφέρεις θυσίες στους θεούς. Είσαι ελεύθερος να επιλέξεις ένα από τα δύο: είτε να λατρέψεις τους θεούς και να σου απονεμηθούν μεγαλύτερες ανταμοιβές και τιμές, είτε, αν αρνηθείς, να σου αφαιρεθεί αμέσως ο στρατιωτικός σου βαθμός και να σου υποβληθούν βασανιστήρια.»
Σε αυτό ο Άγιος Καντίδος απάντησε:
– Αφαιρέστε από εμάς όχι μόνο τον στρατιωτικό μας βαθμό, αλλά και το ίδιο μας το σώμα, γιατί για εμάς δεν υπάρχει τίποτα πιο πολύτιμο και τίποτα πιο έντιμο από τον Χριστό τον Θεό μας.
Τότε ο αλαζόνας πρίγκιπας διέταξε να λιθοβοληθούν οι άγιοι στο στόμα· και ο Άγιος Καντίδος σχολίασε:
«Άρχοντας του σκότους και προωθητής της ανομίας! Άρχισε να το κάνεις αυτό μόνος σου και θα δεις εκδίκηση.»
Ο διοικητής, κοχλάζοντας από θυμό και τρίζοντας τα δόντια του, είπε:
- Κακοί υπηρέτες! Γιατί αργείτε τόσο πολύ να εκπληρώσετε τις εντολές του πρίγκιπα;
Οι υπηρέτες σήκωσαν πέτρες, αλλά όταν άρχισαν να τις πετούν, δεν χτύπησαν τους αγίους αλλά τους εαυτούς τους, χτυπώντας ο ένας τον άλλον. Βλέποντας αυτό, οι άγιοι μάρτυρες έγιναν ακόμη πιο τολμηροί στην πίστη τους στον Κύριο. Ο ίδιος ο εκνευρισμένος πρίγκιπας Λυσίας άρπαξε μια πέτρα και την πέταξε σε έναν από τους αγίους, αλλά χτύπησε τον Αγρίκολο στο πρόσωπο και του σύνθλιψε το στόμα. Τότε ο Άγιος Κηρύων είπε:
«Οι εχθροί μας που μας πολεμούν είναι αδύναμοι και ντροπιασμένοι· αληθινά, «το σπαθί τους θα μπει στην καρδιά τους, και τα τόξα τους θα συντρίψουν»» ( Ψαλμός 37:15 ).
Ο διοικητής είπε με σπασμένα χείλη:
– Ορκίζομαι στους θεούς, κάποιο είδος μαγικής δύναμης τους βοηθάει!
Ο Άγιος Δόμνος απάντησε σε αυτό:
«Και μαρτυρώ στο όνομα του Χριστού ότι δεν είναι μαγεία, αλλά ο Θεός που μας βοηθάει, και η δύναμή Του έχει καλύψει με ντροπή τα αναίσχυντα πρόσωπά σας, που έχετε πει ψέματα εναντίον του Υιού Του. Δεν ντρέπεστε, ανόητε, ξένοι προς την αλήθεια, γεμάτοι με το σκοτάδι του λάκκου του διαβόλου, σπορέα πειρασμών;» «Εσύ, Αγρικόλαε, είσαι η κεφαλή της κακίας του διαβόλου, και ο πρίγκιπας που είναι μαζί σου είναι η ουρά της οργής του· και οι δύο είστε υπηρέτες του Σατανά. Αλλά αν δεν έχετε ακόμη πειστεί για τη δύναμη του Θεού που είναι έμφυτη σε εμάς από την αρχή των βασανιστηρίων στα οποία μας έχετε υποβάλει, τότε ξεκινήστε άλλα βασανιστήρια.»
Υπήρχαν μερικοί ανάμεσα στους υπηρέτες που ήθελαν να υποστηρίξουν τους ατιμασμένους ανωτέρους τους:
«Εσείς, τρελοί εχθροί των θεών μας», είπαν στους αγίους μάρτυρες, «γιατί δεν θέλετε να τους προσφέρετε θυσίες;»
Ο Άγιος Κυρίων τους απάντησε:
«Λατρεύουμε τον Ένα Θεό και τον Ιησού Χριστό, τον Υιό Του, και το Άγιο Πνεύμα, και αγωνιζόμαστε να ολοκληρώσουμε με τόλμη το κατόρθωμά μας, ώστε, έχοντας νικήσει την κολακεία σας, να λάβουμε τα στέφανα της αθάνατης ζωής».
Και ο πρίγκιπας Λίσιι διέταξε να μεταφερθούν οι ιεροί πολεμιστές πίσω στη φυλακή για να σκεφτούν τι να κάνουν μαζί τους.
Οι άγιοι πολεμιστές που ήταν φυλακισμένοι στο μπουντρούμι άρχισαν να ψάλλουν ψαλμούς.
«Υψώνω τα μάτια μου σε Σένα», έψαλλαν, «Σε κατοικείς στους ουρανούς. Ιδού, όπως τα μάτια των δούλων κοιτάζουν στο χέρι των κυρίων τους, όπως τα μάτια της δούλης στο χέρι της κυρίας της, έτσι τα μάτια μας κοιτάζουν στον Κύριο τον Θεό μας, μέχρις ότου μας ελεήσει» ( Ψαλμός 123:1-2 ).
Και μετά την προσευχή, τους δόθηκε ξανά ενθάρρυνση από ψηλά: την έκτη ώρα της νύχτας άκουσαν τη φωνή του Κυρίου που εμφανίστηκε:
« Όστις πιστεύει εις εμέ, και αν αποθάνει, ζήση» ( Ιωάννης 11:25 ). Να έχετε θάρρος και να μην φοβάστε τα βάσανα του σύντομου χρόνου, γιατί σύντομα θα παρέλθουν. Υπομονετικά κάντε λίγο, υπομείνετε τα νόμιμα, για να λάβετε στέφανα.
Ενδυναμωμένοι από μια τέτοια παρηγοριά από τον Χριστό Θεό, οι άγιοι πολεμιστές πέρασαν εκείνη τη νύχτα αγαλλιάζοντας πνευματικά.
Την επόμενη μέρα οι άγιοι πολεμιστές οδηγήθηκαν ξανά ενώπιον των ασεβών δικαστών και, χωρίς δισταγμό, δήλωσαν ξανά:
– Κάνε μας ό,τι θέλεις· είμαστε Χριστιανοί και δεν συμφωνούμε να λατρεύουμε τα είδωλα.
Εκείνη την εποχή, ο διάβολος ήταν ορατός δίπλα στον Αγρικόλαο, με τη μορφή ενός άνδρα που κρατούσε ένα σπαθί στο δεξί του χέρι και ένα φίδι στο αριστερό του, ψιθυρίζοντας στον διοικητή:
- Είσαι δικός μου, προσπάθησε!
Οι βασανιστές διέταξαν να δέσουν σαράντα άγιους πολεμιστές και να τους σύρουν σε μια βαθιά λίμνη που βρισκόταν κοντά στην πόλη Σεβάστεια. Ήταν χειμώνας και φυσούσε δυνατός άνεμος με παγωνιά. Το βράδυ πλησίαζε ήδη. Οι άγιοι πολεμιστές τοποθετήθηκαν γυμνοί στη μέση της λίμνης για όλη τη νύχτα και τοποθετήθηκε φρουρός, με επικεφαλής τον φύλακα, για να τους προσέχει. Για να δελεάσουν τους αγίους πολεμιστές, χτίστηκε ένα ζεστό λουτρό κοντά στη λίμνη, δελεάζοντας τους καταδικασμένους να υπομείνουν το τσουχτερό κρύο και υπόσχοντας γρήγορη ανακούφιση σε όποιον από την ομάδα των σαράντα, εξαντλημένος από το κρύο, είχε τάση προς την ειδωλολατρία και ήθελε να τρέξει έξω από το νερό για να ζεσταθεί. Την πρώτη ώρα της νύχτας, όταν το κρύο έφτασε στο απόγειό του, έτσι ώστε τα σώματα των αγίων να πάγωσαν, ένας από τους σαράντα δεν άντεξε τον αγώνα και, αποχωριζόμενος από τις τάξεις των αγίων, έτρεξε στο λουτρό. Αλλά μόλις πέρασε το κατώφλι του λουτρού, μόλις ένιωσε τη ζέστη, έλιωσε και έπεσε νεκρός. Βλέποντας μια τόσο επαίσχυντη φυγή, οι άγιοι πολεμιστές φώναξαν ομόφωνα στον Θεό: «Μήπως εξήφθη η οργή Σου εναντίον των ποταμών, Κύριε; Μήπως η αγανάκτησή Σου εναντίον των ποταμών ή η οργή Σου εναντίον της θάλασσας;» ( Αββακ. 3:8 ). «Αυτός που χωρίστηκε από εμάς χύθηκε σαν νερό, και τα κόκαλά του διασκορπίστηκαν» ( Ψαλμ. 22:15 ). «Εμείς όμως δεν θα απομακρυνθούμε από Σένα· ζωοποίησέ μας, και θα επικαλεστούμε το όνομά Σου» ( Ψαλμ. 79:19 ).
– Εσύ, που κάθε κτίση σε δοξάζει, που τα μεγάλα ψάρια και όλες οι αβύσσοι, η φωτιά και το χαλάζι, το χιόνι και η ομίχλη και ο θυελλώδης άνεμος σε δοξάζουν ( Ψαλμ. 149:7-8 ), και που περπάτησες πάνω στη θάλασσα σαν πάνω σε ξηρά ( Ματθαίος 14:25 ), και ηρέμησες τα μανιασμένα κύματα με μια κίνηση του χεριού σου ( Λουκάς 8:24 )! Εσύ, Κύριε, είσαι ακόμα ο ίδιος· Εσύ, που άκουσες τις προσευχές του Ιακώβ, που έφυγε από τις απειλές του αδελφού του Ησαύ ( Γέν. 27:1-46, 28:1-22 )· που βοήθησες τον Ιωσήφ και τον έσωσες από τη συμφορά ( Γέν. 39:1-23 )· που άκουσες τον Μωυσή και του έδωσες τη δύναμη να κάνει σημεία και τέρατα στην Αίγυπτο ενώπιον του Φαραώ και των έμπιστών του ( Έξοδ. 7:1-25, 11:1-10 )· που χώρισες τη θάλασσα και οδήγησε τον λαό Του στην έρημο ( Έξοδ. 14:1–31 )· Εσύ, Κύριε, άπλωσες το χέρι Σου στην προσευχή των αγίων Αποστόλων Σου για να θεραπεύσεις και να κάνεις σημεία και τέρατα δια του ονόματος του αγίου Υιού Σου Ιησού ( Πράξεις 4:24-31, 16:25-26 ), – Εσύ, Κύριε, εισάκουσέ μας κι εσύ· ας μην μας καταστρέψει το βάθος των υδάτων, ούτε ας μας καταπιεί το βάθος, γιατί έχουμε φτώχεια πολύ. Βοήθησέ μας, Θεέ Σωτήρα μας, γιατί ιδού, στεκόμαστε στο νερό, και τα πόδια μας είναι κόκκινα από το αίμα μας. Ελαφρύνετε το βάρος του φορτίου μας και καταπνίξτε την αγριότητα του αέρα, Κύριε, ο Θεός μας! Σε Σένα ελπίζουμε, και ας μην ντρεπόμαστε, αλλά ας καταλάβουν όλοι ότι εμείς, αφού σε κραυγάσαμε, έχουμε σωθεί.
Την τρίτη ώρα της νύχτας, οι άγιοι μάρτυρες φωτίστηκαν από ένα φως σαν αυτό του καλοκαιρινού ήλιου κατά τη διάρκεια της συγκομιδής, που διώχνει το κρύο, λιώνει τον πάγο και ζεσταίνει το νερό. Εν τω μεταξύ, οι στρατιώτες που ήταν επιφορτισμένοι με τη φύλαξη των αγίων είχαν κυριευτεί από τον ύπνο και μόνο ο φρουρός της φυλακής παρέμεινε ξύπνιος. Ακούγοντας τους μάρτυρες να προσεύχονται στον Θεό, αναρωτήθηκε: «Τι σημαίνει ότι κάποιος που είχε τρέξει στο λουτρό έλιωσε αμέσως σαν κερί από τη ζέστη, ενώ οι άλλοι, ακόμη και σε τόσο σφοδρό παγετό, παραμένουν ζωντανοί και αλώβητοι;» Εντυπωσιασμένος από το φως που φώτιζε τους αγίους μάρτυρες και θέλοντας να διακρίνει την πηγή αυτού του θαυμαστού φωτός, κοίταξε ψηλά και είδε λαμπερά στέμματα, τριάντα εννέα τον αριθμό, να κατεβαίνουν στα κεφάλια των αγίων. Σκεπτόμενος γιατί δεν υπήρχε τεσσαρακοστό στέμμα για τους σαράντα άνδρες που είχαν υποβληθεί σε βάσανα, συνειδητοποίησε ότι ο άνθρωπος που είχε καταφύγει στο λουτρό είχε εκδιωχθεί από τις τάξεις των αγίων και επομένως του έλειπε το τεσσαρακοστό στέμμα. Αμέσως ξύπνησε τους κοιμισμένους στρατιώτες, πέταξε τα ρούχα του και έτρεξε γυμνός στη λίμνη μπροστά στα μάτια όλων, αναφωνώντας: «Κι εγώ είμαι Χριστιανός». Ενώνοντας τις δυνάμεις του με το πλήθος των αγίων μαρτύρων, φώναξε στον Θεό:
– Κύριε Θεέ μου! Πιστεύω σε Σένα, στον Οποίο πιστεύουν και αυτοί· αριθμήστε με ανάμεσά τους και δώστε μου να υποφέρω μαζί με αυτούς τους δούλους Σου· είθε κι εγώ, αφού πέρασα το κατόρθωμα της δοκιμασίας, να είμαι άξιος Σου! – Και έτσι ο αριθμός των αγίων μαρτύρων έγινε ξανά τέλειος – σαράντα 1784 · τη θέση αυτού που έπεσε πήρε ο δεσμοφύλακας, ο οποίος έγινε το άγιο συμπλήρωμα της τέταρτης δεκάδας 1785. Το όνομά του ήταν Αγλαΐος.
Σε μια τόσο θαυμαστή αναπλήρωση της σαράντα στρατιάς των αγίων μαρτύρων, ο διάβολος, βλέποντας τον εαυτό του ηττημένο και ατιμασμένο, πήρε τη μορφή ενός ανθρώπου και έκλαψε, φωνάζοντας δυνατά:
«Αλίμονό μου! Ηττήθηκα από αυτούς τους άντρες και τώρα είμαι περίγελος και ντροπή για όλους! Δεν έχω φίλους ή υπηρέτες με ένα πνεύμα για να υπερασπιστούν τη νίκη μου! Τι μου μένει λοιπόν να κάνω; Τίποτα περισσότερο από το να κερδίσω τις καρδιές του πιστού μου πρίγκιπα και διοικητή—να τους πείσω να κάψουν τα σώματα των αγίων και να πετάξουν τις στάχτες τους στο ποτάμι, ώστε να μην μείνει τίποτα, τίποτα, μετά από αυτούς.»
Εν τω μεταξύ, ο Άγιος Κύριων αναφώνησε:
– «Τις Θεός είναι τόσο μεγάλος όσο ο Θεός μας; Εσύ είσαι ο Θεός που κάνεις θαύματα» ( Ψαλμός 77:14-15 ), Κύριε, έκανες αυτούς που ήταν εναντίον μας να σταθούν μαζί μας και υπέρ μας· συμπλήρωσες το έλλειμμα της τέταρτης δεκάδας και ντρόπιασες τον Σατανά!
Και όλοι οι μάρτυρες άρχισαν να ψάλλουν τον ψαλμό: «Σώσε με, Κύριε, ότι δεν υπάρχει πλέον δίκαιος» ( Ψαλμ. 11:2 ).
Ξημερώθηκε. Οι ασεβείς βασανιστές ήρθαν στη λίμνη και, βλέποντας τους αγίους μάρτυρες να στέκονται στο νερό, ζωντανούς και αλώβητους από το χειμωνιάτικο κρύο, έμειναν έκπληκτοι, αλλά απέδωσαν αυτό το θαυματουργό φαινόμενο στη μαγική πονηριά των παθόντων. Η έκπληξή τους μεγάλωσε ακόμη περισσότερο όταν είδαν έναν φρουρό να στέκεται ανάμεσα στους μάρτυρες. Ρώτησαν τους στρατιώτες που είχαν οριστεί να τους φυλάνε γιατί και πώς είχε συμβεί αυτό. Οι στρατιώτες απάντησαν:
«Είχαμε πέσει σε βαθύ ύπνο εκείνο το βράδυ, αλλά αυτός, ο φύλακας της φυλακής, δεν είχε κοιμηθεί όλη νύχτα και ξαφνικά μας ξύπνησε. Όταν ξυπνήσαμε, είδαμε ένα μεγάλο φως να φωτίζει όσους στέκονταν στο νερό, και έβγαλε γρήγορα τα ρούχα του και, πετώντας τα κάτω, μπήκε γρήγορα στο νερό και ενώθηκε με όσους στέκονταν εκεί, δηλώνοντας δυνατά: “ Κι εγώ είμαι Χριστιανός ”».
Οι καρδιές των βασανιστών φούντωσαν τότε από οργή. Αφού διέταξαν τους δεμένους αγίους να συρθούν στην ακτή και από εκεί να μεταφερθούν στην πόλη για βασανιστήρια, οι δικαστές καταδίκασαν τους αγίους μάρτυρες σε νέα βασανιστήρια - να τους σπάσουν τα πόδια με σφυριά.
Ενώ τελούνταν αυτά τα απάνθρωπα βασανιστήρια των αγίων, η ευσεβής μητέρα ενός από τους νεότερους από αυτούς, του Μελίτωνα, πλησίασε τον τόπο των βασανιστηρίων και στάθηκε δίπλα στους πάσχοντες, ενθαρρύνοντάς τους με λόγια να υποστούν γενναία το κατόρθωμα. Αλλά πάνω απ' όλα, φοβούμενη ότι ο μικρός γιος της θα φοβόταν και θα εξασθενούσε στο μαρτύριο, τον κοίταξε με αγάπη και του άπλωσε τα χέρια της, τον ενθάρρυνε και τον παρηγόρησε λέγοντας:
- Γλυκέ μου γιε! Κάνε λίγο ακόμα υπομονή και θα είσαι τέλειος· μη φοβάσαι, παιδί μου, ιδού, ο Χριστός στέκεται μπροστά σου και σε βοηθάει!
Οι άγιοι μάρτυρες, υπομένοντας, σαν καταφρονημένοι κακοποιοί, φρικτά βάσανα από το σπάσιμο των ποδιών τους ( Ιωάννης 19:31 ) και μη εξασθενώντας σε ζήλο, στις επιθανάτιες στιγμές τους με πνευματική χαρά φώναζαν:
« Η ψυχή μας ελευθερώθηκε σαν πουλί από την παγίδα των κυνηγών· η παγίδα έσπασε, και ελευθερωθήκαμε· η βοήθειά μας είναι στο όνομα του Κυρίου, που έκανε τον ουρανό και τη γη» ( Ψαλμός 124:7-8 ).
Και λέγοντας αμήν, όλοι παρέδωσαν τις ψυχές τους στον Θεό, και μόνο ο Μελίτων, παρηγορημένος από τη μητέρα του, παρέμεινε ζωντανός, μόλις που αναπνέοντας. Μετά από αυτό, οι βασανιστές διέταξαν τους υπηρέτες τους να τοποθετήσουν τα σώματα των νεκρών αγίων σε άρματα και να τα μεταφέρουν στην καύση, αφήνοντας πίσω μόνο τον νεαρό Μελίτωνα, ελπίζοντας ότι θα ζούσε. Αλλά η ευσεβής μητέρα, βλέποντας μόνο τον γιο της εγκαταλελειμμένο στον τόπο των βασανιστηρίων, απέρριψε τη φυσική της γυναικεία αδυναμία και, εμπνευσμένη από θάρρος, πήρε τον γιο της στους ώμους της και ακολούθησε άφοβα τα άρματα που μετέφεραν τα σώματα των αγίων μαρτύρων, σαν δεμάτια ώριμου σιταριού. Όταν ο μάρτυρας, που τον μετέφερε η μητέρα του, παρέδωσε το πνεύμα του, αγαλλιάζοντας εν Κυρίω, τα ίδια της τα μητρικά χέρια τοποθέτησαν το σώμα του στο άρμα μαζί με τα σώματα των συντρόφων του . Όταν τα σώματα των αγίων μαρτύρων μεταφέρθηκαν στον τόπο αποτέφρωσης κοντά στο ποτάμι, οι στρατιώτες, με εντολή των ασεβών δικαστών, συγκέντρωσαν πολλά ξύλα και φρύγανα, ετοίμασαν μια πολύ μεγάλη πυρά, τοποθέτησαν τα σώματα των αγίων πάνω της και την έβαλαν φωτιά. Η πυρά κάηκε, αφήνοντας μόνο τα οστά των μαρτύρων. Αλλά η οργή των βασανιστών δεν καταλαγιάστηκε!
«Αν αφήσουμε αυτά τα κόκαλα έτσι», συλλογίζονταν μεταξύ τους, «τότε οι Χριστιανοί θα τα πάρουν και θα γεμίσουν ολόκληρο τον κόσμο μαζί τους, συνθλίβοντάς τα και διατηρώντας τα για μνήμη· ας τα πετάξουμε λοιπόν στο ποτάμι, για να μην μείνουν ούτε οι στάχτες τους».
Και τα λείψανα των αγίων λειψάνων ρίχτηκαν στο ποτάμι, προς ολοκληρωτική καταστροφή της μνήμης των γενναίων παθοφόρων. Αλλά ο Κύριος, «ο φυλάττων πάντα τα οστά των αγίων Αυτού» ( Ψαλμός 34:21 ), δεν άφησε ούτε ένα σωματίδιο να χαθεί στο νερό, αλλά όλα παρέμειναν άθικτα. Μετά από τρεις ημέρες, οι άγιοι μάρτυρες εμφανίστηκαν στον Επίσκοπο Σεβάστειας, τον μακάριο Πέτρο, και του είπαν:
- Έλα τη νύχτα και βγάλε μας από το ποτάμι.
Ο ευλογημένος επίσκοπος κάλεσε τους ευσεβείς άνδρες του κλήρου του και, μια σκοτεινή νύχτα, πήγε μαζί τους στην όχθη του ποταμού. Και να, ένα θαυμαστό θέαμα αντίκρισε τα μάτια τους: τα οστά των αγίων έλαμπαν στο νερό σαν αστέρια, και τα μέρη στο ποτάμι όπου βρίσκονταν ακόμη και τα μικρότερα θραύσματα ήταν επίσης φωτεινά. Αφού συνέλεξε κάθε οστό των αγίων, ο επίσκοπος τα τοποθέτησε σε ιερό μέρος. Έτσι, όσοι υπέφεραν για τον Χριστό και στέφθηκαν από Αυτόν λάμπουν σαν φωτοδότες στον κόσμο . 1787
Πίστεψαν στον Θεό, ομολόγησαν τον Χριστό, δεν αντιστάθηκαν στο Άγιο Πνεύμα και δοξάστηκαν από την Αγία Ζωοδόχο Τριάδα, αφήνοντας πίσω τους τη μνήμη του κατορθώματός τους για την οικοδομή και τη σωτηρία όλων όσων πιστεύουν στον Πατέρα, στον Υιό και στο Άγιο Πνεύμα. Τα ονόματα των αγίων σαράντα μαρτύρων είναι τα εξής: Κίριον, Καντίδος, Δόμνος, Ησύχιος, Ηράκλειος, Σμαράγδας, Ευνοϊκός, Ουάλης, Βιβιανός, Κλαύδιος, Πρίσκος, Θεόδουλος, Ευτύχης, Ιωάννης, Ξάνθιος, Ηλιανός, Σισίνιος, Άγγιος, Αφθίας, Φλάβιος, Ακάκιος, Εκδίκιος, Λυσίμαχος, Αλέξανδρος, Ηλίας, Γοργόνιος, Θεόφιλος, Δομιτιανός, Γάιος, Λεόντιος, Αθανάσιος, Κύριλλος, Σάκερδος, Νικόλαος, Βαλέριος, Φιλοκτήμων, Σεβηριανός, Ουδίων, Μελίτων και Αγλαΐος.
Οι άγιοι σαράντα μάρτυρες οδηγήθηκαν να υποφέρουν για τον Χριστό στις 26 Φεβρουαρίου και παρέδωσαν τις ψυχές τους στον Κύριο στις 9 Μαρτίου 1788 , όταν ο ειδωλολάτρης Λικίνιος κυβερνούσε ακόμα την αυτοκρατορία, ή, ακριβέστερα, όταν ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός ήδη βασίλευε. Σε Αυτόν ανήκει η δόξα, η τιμή και η προσκύνηση, μαζί με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα, στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.
Τροπάριο, Ήχος 1:
Παντίμιοι παθοφόροι, σαράντα πολεμιστές του Χριστού, ακλόνητοι οπλοφόροι, ότι διήλθατε από φωτιά και νερό και γίνατε συμπολίτες των αγγέλων. Μαζί τους, προσεύχεστε στον Χριστό για όσους σας δοξάζουν με πίστη. Δόξα σε Εκείνον που σας έδωσε δύναμη, δόξα σε Εκείνον που σας στεφάνισε, δόξα σε Εκείνον που μέσω υμών χορηγεί θεραπεία σε όλους.
* * *
Σημειώσεις
Ο Λικίνιος, γαμπρός του Μεγάλου Κωνσταντίνου, αυτοκράτορα του δυτικού μισού της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ήταν αυτοκράτορας του ανατολικού μισού από το 307 έως το 323. Το 313, και οι δύο αυτοκράτορες εξέδωσαν διάταγμα που ανακήρυξε τον Χριστιανισμό ως κρατική θρησκεία, τοποθετώντας τον σε ισότιμη βάση με την αρχαία παγανιστική θρησκεία. Αλλά ο Λικίνιος, ένας παγανιστής, εχθρικός προς τον Κωνσταντίνο, ο οποίος είχε γίνει ένθερμος προστάτης του Χριστιανισμού, και ετοιμαζόμενος για πόλεμο μαζί του, υπό την αποπλάνηση ενός χρησμού που του υπόσχονταν νίκη, αποφάσισε να καταστρέψει τον Χριστιανισμό εντός της αυτοκρατορίας του, ειδικά μεταξύ των δικών του στρατευμάτων, φοβούμενος προδοσία.
Η Αρμενία, μαζί με την πόλη Σεβάστεια, το βορειοανατολικό τμήμα της Μικράς Ασίας, ήταν μέρος της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Η περιοχή της Καππαδοκίας βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα της Μικράς Ασίας· η πρωτεύουσά της, η Καισάρεια, ήταν διάσημη για την παιδεία της.
«Άγριος» - άγριος, άγριος· «κόλαξ» - κόλακας.
Έτσι και ο άγιος Απόστολος Παύλος, υποφέροντας για τον Χριστό, απαίτησε από τους δικαστές να μην καταπατούν, επιδεικνύοντας την κακία τους, τους ανθρώπινους και κρατικούς νόμους και να μην τον υποβάλλουν, έναν Ρωμαίο πολίτη, σε βασανιστήρια κατά την κρίση τους ( Πράξεις 16:37 , Πράξεις 22:26-30 ).
Ο αριθμός 40 ανέκαθεν ήταν σεβαστός ως σημαντικός, ιερός: έβρεχε για 40 ημέρες και νύχτες κατά την εποχή του Νώε και η γη καθαρίστηκε από την προκατακλυσμιαία ανθρώπινη σάρκα - Γέν. 7:12· οι Εβραίοι περιπλανήθηκαν στην έρημο για 40 χρόνια και μόνο τότε εισήλθαν στη Γη της Επαγγελίας - Ιησ. Ναυή 5:6· ο Μωυσής πέρασε 40 ημέρες και νύχτες στο Σινά και έλαβε τις πλάκες του νόμου - Έξ. 34:28 · την 40ή ημέρα από τη γέννηση, τα πρωτότοκα των Εβραίων αφιερώθηκαν στον Θεό - Λευ. 12:2-4· ο προφήτης Ηλίας περπάτησε για 40 ημέρες και νύχτες στο Όρος Χωρήβ και τιμήθηκε με ένα όραμα του Κυρίου με μια σιγανή φωνή - Α΄ Βασιλέων 19:8· ο ίδιος ο Κύριος Ιησούς Χριστός νήστεψε για 40 ημέρες και νύχτες στην έρημο - Ματθ. 4:2· παρέμεινε στη γη για 40 ημέρες μετά την ανάστασή Του, εμφανιζόμενος στους μαθητές Του και μιλώντας για τη Βασιλεία του Θεού - Πράξεις 1:3 .
Το ίδιο συνέβη και με τους Αποστόλους: «Ο Ιούδας έφυγε, και ο Ματθίας φέρθηκε στη θέση του» ( Πράξεις 1:25-26 ). Ένας νέος Παύλος εμφανίστηκε χθες, που φυσούσε οργή και επιπλήξεις στους μαθητές του Χριστού, και τώρα κηρύττει το ευαγγέλιο. Και αυτός, όπως ο πρώτος, δεν είχε κλήση ούτε από άνθρωπο ούτε από άνθρωπο ( Γαλάτες 1:1-21) - πίστεψε στον Κύριο Ιησού Χριστό, βαπτίστηκε σε Αυτόν όχι από άλλον, αλλά με τη δική του πίστη, όχι σε νερό, αλλά στο δικό του αίμα.» (Μέγας Βασίλειος. «Ομιλία στους Αγίους Σαράντα Μάρτυρες.»)
Ο Άγιος Εφραίμ ο Σύρος («Εγκώμιο προς τους Σαράντα Μάρτυρες») τοποθετεί τον ακόλουθο συγκινητικό λόγο στο στόμα της ευλογημένης μητέρας του μάρτυρα: «Αναπάσου, γιε μου, για λίγο στην άμαξα· ανακάτεψε το αίμα σου με τα τιμημένα αίματα· κοίμησε μαζί τους για μια στιγμή, για να φτάσεις μαζί τους στην ουράνια κατοικία. Πήγαινε μαζί τους στην αισθησιακή φωτιά, για να ντυθείς μαζί τους το αληθινό φως· μπες μαζί τους στο καμίνι, για να μπεις μαζί τους σαν καθαρός χρυσός. Ξέρω από ποια καταιγίδα σώθηκες και σε ποιο λιμάνι σπεύδεις. Ξέρω ότι πηγαίνεις στον ουράνιο Πατέρα..., σπεύσε να καταλάβεις τη γη από την οποία έχουν φύγει η ασθένεια, η λύπη και ο στεναγμός, όπου δεν υπάρχει ούτε λύπη, ούτε φθορά, ούτε βασανιστικός φθόνος, ούτε κακός εχθρός. Γιατί δεν πέθανα, γιε μου, μαζί σου; Γιατί δεν συμπεριλαμβάνομαι σε αυτή τη φωτεινή γιορτή σου και δεν μπορώ να την απολαύσω; – Μήπως επειδή είμαι αμαρτωλός και άξιος δακρύων και ακραίας λύπης!.. Όχι, δεν είναι γι' αυτόν τον λόγο που δεν πηγαίνω μαζί σου, αλλά επειδή εσύ Δεν χρειάζεσαι αναπλήρωση – έχεις γίνει για τον Θεό ένας σαράντα, δέκα και δέκα καλεσμένος στην ευαγγελική γιορτή ( Ματθ. 25:1-13 )... Έτσι λοιπόν, γιε μου, αφού έχεις τιμηθεί με τέτοια δόξα, τότε προσευχήσου για μένα στον Σωτήρα Χριστό, όταν σου λέει: «Έλα, κληρονομήστε τη βασιλεία μου , την οποία έχω ετοιμάσει για εσάς» ( Ματθ. 25:34 ). Θυμήσου με, μαζί με τους ίσους σε τιμή με εσένα, και ζήτησε μου αμοιβή από τον Πατέρα των φώτων, ώστε, όπως η σάρκα σου έβγαλε την πνοή της πάνω μου, έτσι να φυσήξει πάνω μου το έλεος του Χριστού, και όπως το αίμα σου λερώθηκε τα κουρέλια μου, έτσι να με ποτίσει το έλεος του Κυρίου, και όπως μαζί σου περπάτησα αυτόν τον έναν αγώνα, έτσι μαζί σου να φτάσω στην κατοικία των αγίων, ώστε κι εγώ, μαζί με εσάς, να ψάλλω και να πω: «Δεν υπάρχει τόσο άγιος όσο ο Κύριος· γιατί δεν υπάρχει άλλος εκτός από εσένα». «Και δεν υπάρχει βράχος σαν τον Θεό μας» ( Α΄ Σαμουήλ 2:2 ). Αυτός ύψωσε το κέρας των πιστών δούλων Του και ντρόπιασε τους εχθρούς τους. Σε Αυτόν ανήκει η δόξα για πάντα.
Η μνήμη των αγίων 40 μαρτύρων σε όλα τα αρχαιότερα ημερολόγια της Ανατολής και της Δύσης περιλαμβανόταν στον κύκλο των εορτών και των μνημονεύσεων των πιο σεβαστών αγίων (βλ. Πλήρης Μήνας της Ανατολής του Αρχιεπισκόπου Σεργίου, τόμος 1, σελ. 17–19· τόμος 2, μέρος 2, σελ. 75)· η λειτουργία προς τιμήν τους, σύμφωνα με το Τυπικό, περιλαμβάνει δύο κανόνες· την ημέρα της μνήμης τους, η αυστηρότητα της νηστείας χαλαρώνει — επιτρέπεται η μετάληψη οίνου και ακόμη και λαδιού, και ορίζεται η τέλεση της λειτουργίας χωρίς παράλειψη και πάντα με τη σειρά της λειτουργίας του Προδρόμου με τη Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων.
Οι άγιοι μάρτυρες υπέφεραν το έτος 320, και το 323, ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος έγινε ο μοναδικός ηγεμόνας ολόκληρης της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Η εορτή των Σαράντα Μαρτύρων γιορτάζεται στις 9 Μαρτίου, αλλά μερικές φορές μεταφέρεται σε άλλες ημέρες σύμφωνα με το Τυπικό. Συγκεκριμένα, εάν πέφτει οποιαδήποτε ημέρα της πρώτης εβδομάδας της Μεγάλης Σαρακοστής, η λειτουργία προς τους μάρτυρες τελείται το Σάββατο. εάν πέφτει την Τετάρτη της εβδομάδας της Σταυροπροσκύνησης, η λειτουργία τελείται την Τρίτη της ίδιας εβδομάδας. και ομοίως, εάν πέφτει την Πέμπτη του Μεγάλου Κανόνα, η λειτουργία τελείται την Τρίτη της ίδιας πέμπτης εβδομάδας. εάν πέφτει το Σάββατο του Ακάθιστου, μεταφέρεται στην Κυριακή της πέμπτης εβδομάδας της Σαρακοστής.
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου