Άγιος Νικόλαος ο Πλανάς
Βιογραφία
Ο Αγιος Νικόλαος γεννήθηκε στη Νάξο το 1851 μ.Χ., από τον Ιωάννη και την Αυγουστίνα, το γένος Μελισσουργού. Οι ευσεβείς γονείς του τον ανέθρεψαν με παιδεία και νουθεσία Κυρίου.
Από την παιδική του ηλικία εξέφρασε την έφεση και την αγάπη του προς τα ιερά και τα όσια. Ήταν φιλακόλουθος και διακονούσε πάντοτε στο ιερό τον παππού του ιερέα Γεώργιο Μελισσουργό. Προορισμένος από τον Θεό να γίνει λειτουργός των Αγίων Μυστηρίων Αυτού μετείχε αδιάλειπτα στη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας με νηστεία, προσευχή και αγρυπνία.
Μετά τον θάνατο του πατέρα του ήλθε με την μητέρα του και την αδελφή του στην Αθήνα, όπου έγινε προστάτης αυτών. Ενυμφεύθηκε, εχήρευσε όμως νωρίς. Η πρεσβυτέρα του απεβίωσε μόλις γεννήθηκε το παιδί τους, ο Γιαννάκης, που το μεγάλωσε μόνος.
Ο Κύριος δεν εβράδυνε να τον αναδείξει λειτουργό της Εκκλησίας Του και τον κατέστησε εύθετο και εύχρηστο στο Ευαγγέλιο του Χριστού. Χειροτονείται διάκονος στις 28 Ιουλίου του 1879 μ.Χ., στο ναό Μεταμορφώσεως της Πλάκας, και μετά από πέντε χρόνια, στις 2 Μαρτίου 1884 μ.Χ., χειροτονείται Πρεσβύτερος στο ταπεινό εκκλησάκι του Αγίου Ελισσαίου, στο Μοναστηράκι. Διακονεί στο ιερό θυσιαστήριο επί 50 χρόνια περίπου (1884 - 1932 μ.Χ.), στους ναούς και του Αγίου Παντελεήμονος, κοντά στον Ιλισσό ποταμό, και της ακόμη πτωχότερης και απόμερης τότε Εκκλησίας του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου του λεγομένου «Κυνηγού», στη σημερινή οδό Βουλιαγμένης. Διακρίθηκε ως ο λειτουργικότερος ιερεύς, άνθρωπος προσευχής, του οποίου η ζωή υπήρξε και αναδείχθηκε συνεχής διακονία του Θυσιαστηρίου. Από «φυλακῆς πρωίας μέχρι νυκτός» παρέμενε στο ναό. Ήταν αφιλάργυρος κατά τον τρόπο και πλήρης έργων αγαθών και ελεημοσύνης. Του αρκούσε για τροφή λίγο ψωμί και λίγα χόρτα, τα οποία συνέλεγε ο ίδιος, και κάποιες φορές, λίγο γάλα που του πρόσφεραν βοσκοί στην ερημική τότε περιοχή της ενορίας του. Αλησμόνητες παρέμειναν οι αγρυπνίες τις οποίες ετελούσε στο ναό του Αγίου Ελισσαίου Αθηνών. Αναφέρονται και μαρτυρίες παιδιών, ότι τον έβλεπαν κατά την διάρκεια της Θείας Λειτουργίας μεταρσιωμένο να στέκεται υπεράνω της γης. Μαρτυρίες δε περιφανών λογίων, όπως του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη και Αλέξανδρου Μωραϊτίδου, που έψαλλαν στις αγρυπνίες τις οποίες ετελούσε, εξαίρουν τη σπάνια και αγία ιερατική αυτού προσωπικότητα.
Ο παπα- Νικόλας, ο λεγόμενος «απλός», ζούσε μέσα στη χαρά της Θείας Ευχαριστίας, την οποία τελούσε ανελλιπώς κάθε ημέρα, όπως την όριζαν οι λειτουργικοί κανόνες, και την παρέτεινε επί πολλές ώρες, για να έχει την πνευματική της απόλαυση. Πάντα ανταποκρινόταν στο γνήσιο ορθόδοξο φρόνημα και ετελούσε πανηγυρικά το Μυστήριο της ελεύσεως και παρουσίας του Αναστημένου Κυρίου, που αποκαλύπτει τον εαυτό Του, όπως τότε στο Μυστικό Δείπνο. Η χαρά της Αναστάσεως, που βρίσκεται στην καρδιά της Ευχαριστίας, γινόταν οντολογική αναψυχή και αγαλλίαση στον φλεγόμενο από θεία Αγάπη Γέροντα. Η μέθεξή του στην πασχάλια χαρά τον συνέπαιρνε. Δεν ήταν γι αυτόν ένα απλό εφημερικό καθήκον. Πρόφαση ήταν το επί ώρες παρατεινόμενο μνημόσυνο των ζωντανών και των κοιμηθέντων, από τον όγκο των σημειωμάτων που κρατούσε πάντα σ' ένα δισάκι. Στην πραγματικότητα δεν ήθελε να διακόψει ποτέ τη χαρά της Τράπεζας της Ευχαριστίας, τη θέα του Αναστημένου Σώματος και Αίματος του Χριστού.
Ο αείμνηστος Γέροντας, αφού έφθασε στα 82 του χρόνια και έδωσε πρωτοφανή στον αιώνα μας μαρτυρία ουρανίων χαρισμάτων, οσιότητος, ταπεινώσεως, απλότητος, διακρίσεως, ελεημοσύνης, ασκήσεως και κατά Θεόν σοφίας, αφού εστάθηκε ο μοναδικός προστάτης χιλιάδων ορφανών και πτωχών και έφθασε στο ύψος θείας τελειότητος, εκοιμήθηκε οσίως εν ειρήνη το 1932 μ.Χ. και τον έθαψαν μπροστά στον Ναό του Αγίου Ιωάννη του Κυνηγού.
Στις 29 Αυγούστου του 1992, τα ιερώτατα και θαυματουργά Λείψανα του Αγίου Νικολάου του Πλανά τοποθετήθηκαν σε ασημένια λάρνακα, που σήμερα βρίσκεται στο δεξιό κλίτος του Ιερού αυτού Ναού.
Η Αγία μας Εκκλησία ανεκήρυξε και επισήμως ως άγιο τον Άγιο Νικόλαο τον Πλανά κατά την 135 η Συνοδική Περίοδο (1991 - 1992 μ.Χ.) του Πανσέπτου Οικουμενικού Πατριαρχείου, με εισήγηση του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πατρών κ.κ. Νικοδήμου, και βεβαίως με την φροντίδα του Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχου κ.κ. Αμβροσίου.
Οι Ασματικές Ακολουθίες του Αγίου Νικολάου του Πλανά, οι οποίες ευρίσκονται σε λειτουργική χρήση, συντάχθηκαν από τον Μητροπολίτη Πατρών κ. Νικόδημο, και από τον Αρχιμ. Νικόδημο Παυλόπουλο, Ηγούμενο της Ιεράς Μονής Λειμώνος Λέσβου.
Σύμφωνα με τον ιστοχώρο της Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος η μνήμη του Αγίου ιερέως Νικολάου του Πλανά, τιμάται κατά την πρώτη Κυριακή του Μαρτίου, δια μεταθέσεως εκ της κυριώνυμης ημέρας αυτού, ύστερα από απόφαση της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος. Σύμφωνα όμως με τον ιστοχώρο της Ιεράς Μητρόπολης Παροναξίας ο Άγιος Νικόλαος ο Πλανάς εορτάζει κατά την καθιερωμένη Πανήγυρη της 2ας Μαρτίου. Εάν όμως η ημέρα της Εορτής συμπίπτει κατά την περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, τότε η Μνήμη του εορτάζεται κατά την επομένη Κυριακή. Εμείς καταχωρούμε προσωρινά την εορτή του Αγίου Νικολάου Πλανά στις 2 Μαρτίου μέχρι να εξακριβώσουμε την ημερομηνία της εορτής του. ( πηγή: http://www.saint.gr/)
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης.
Τᾶς τοῦ πλάνου παγίδας ἐκφυγῶν, ἱερώτατε, ἀπλανῶς ἐπορεύθης διὰ βίου, πατὴρ ἠμῶν, Νικόλαε ἀοίδιμε Πλανᾶ, οὐράνια χαρίσματα λαβῶν, ἀγρυπνίαις καὶ νηστείαις, ἱερουργῶν ὁσίως τῷ Κυρίῳ σου. Ὅνπερ καθικετεύων ἐκτενῶς, Νάξιον ἱεράτευμα, πρέσβευε δωρηθῆναι καὶ ἠμὶν τὸ θεῖον ἔλεος.
Κοντάκιον
Ήχος βαρύς. Επί του όρους μετεμορφώθης.
Εν παντί έθνει, καιρώ και χρόνω Θεός αμάρτυρον ουκ αφήκεν Αυτού την θείαν δόξαν και την θειότητα τους δε όντας αγίους εν τη γη αυτού και Πλανάν τον Νικόλαον εδόξασε και ημίν εδωρήσατο πρεσβευτήν, πατέρα και θερμόν εν ανάγκαις αντιλήπτορα.
Μεγαλυνάριον
Χαίροις, του Προδρόμου δούλος πιστός, των αγρυπνιών τε ο εργάτης ο θαυμαστός, χαίροις, εκκλησίας προφήτου Ελισσαίου το σέμνωμα και δόξα, πάτερ Νικόλαε!
ΙΕΡΑ ΛΕΙΨΑΝΑ
Η λειψανοθήκη του Αγίου Νικολάου Πλανά
Ποταμὸν Ἡσύχιος ὑδάτων ἔδυ, Ὅπως ποταμὸν τοῦ πυρὸς διεκφύγῃ. Δευτερίῃ προσέβη Ἡσύχιος ἐν πόλου ὅρμοις. | ||
Βιογραφία O Άγιος Ησύχιος έζησε στο χρόνια του Γαλερίου Μαξιμιανού, στις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ., και κατείχε το αξίωμα του Συγκλητικού. Όταν ξέσπασε ο διωγμός κατά των Χριστιανών, του προτείνεται να αρνηθεί την πίστη του και να σώσει τη ζωή του και το αξίωμά του. Όμως ο Ησύχιος δε δίστασε να περιφρονήσει όλες τις τιμές και τις υποσχέσεις και με θαυμαστή προθυμία ομολόγησε τη πίστη του. Τότε ο βασιλιάς εξαγριώθηκε και διέταξε να του αφαιρέσουν τα διάσημα του αξιώματός του και να του φορέσουν ταπεινωτικά ενδύματα και στη συνέχεια τον γελοιοποιεί μπροστά σ' όλους τούς αξιωματούχους. Όμως, ο Άγιος δέχεται τα πάντα αδιαμαρτύρητα, διότι γνωρίζει ότι οι ανθρώπινες τιμές είναι πρόσκαιρες, ενώ οι ουράνιες τιμές είναι αιώνιες. Εξοργισμένος από την ηρωική στάση του Ησύχιου, ο Μαξιμιανός διατάσσει την θανάτωσή του. Οι στρατιώτες οδηγούν τον Άγιο στον ποταμό Ορόντη, όπου αφού του έδεσαν μία πέτρα στο λαιμό τον έριξαν στο πλέον βαθύ μέρος. Έτσι αξιώθηκε να γίνει μάρτυρας για την πίστη του στο Χριστό. | ||
Ἀπολυτίκιον (Κατέβασμα) Ἦχος α’. Τὸν τάφον σου Σωτήρ. Ἄξιας κοσμικῆς, ἀπορρίψας τὸ κλέος, τὴν δόξαν τοῦ Χριστοῦ, ὠμολόγησας χαίρων, Ἠσύχιε πανένδοξε, Ἀθλητῶν ἐγκαλλώπισμα, ὅθεν ἔφερες, ὥσπερ τιμὴν τὴν αἰσχύνην, καὶ τὸν θάνατον, ἐν πνιγμονῇ τῶν ὑδάτων, δυνάμει τοῦ Πνεύματος. Ἕτερον Ἀπολυτίκιον Ἦχος δ’. Ὁ Μάρτυς σου, Κύριε, ἐν τὴ ἀθλήσει αὐτοῦ, τὸ στέφος ἐκομίσατο τῆς ἀφθαρσίας ἐκ σοῦ τοῦ Θεοῦ ἠμῶν, ἔχων γὰρ τὴν ἰσχύν σου, τοὺς τυράννους καθεῖλεν, ἔθραυσε καὶ δαιμόνων τὰ ἀνίσχυρα θράση, Αὐτοῦ ταὶς ἰκεσίαις, Χριστὲ ὁ Θεός, σῶσον τᾶς ψυχᾶς ἠμῶν. Κάθισμα Ἦχος γ’. Τὴν ὡραιότητα. Ἀκαταγώνιστος Ἀθλητὴς γέγονας, τοῦ Παντοκράτορος, μάκαρ Ἡσύχιε, ἐν τῷ καιρῷ τῶν διωγμῶν, τῆς σαρκὸς μὴ φεισάμενος· ὅθεν θανατούμενος, ποταμίοις ἐν ὕδασι, τούτοις ἐναπέπνιξας, τὸν πολέμιον δράκοντα· διὸ ἐν εὐφροσύνῃ, τὴν θείαν μνήμην σου Μάρτυς ἑορτάζομεν. Κοντάκιον Ἦχος πλ. β’. Τήν ὑπέρ ἡμῶν. Τούς ἀθλητικούς ἀγῶνας ἰχνηλατήσας, πρός θεουργικήν, ἀγάπην ἀνεπτερώθης, καί τῆς ἄνω Συγκλήτου, ἐδείχθης ὁμότιμος, ἀρνησάμενος τήν πρόσκαιρον, καί ζωῆς πρός ὕδωρ ἔφθασας, ποταμοῦ ῥιφείς τοῖς ῥεύμασιν, Ἡσύχιε Ἀθλητά, εὐσεβῶν πρεσβευτά. Μεγαλυνάριον Βουλὰς ἀσεβούντων ὑπεριδών, ἐν βουλῇ Κυρίου, ἐπορεύθης θεοπρεπῶς, καὶ ἀνδραγαθήσας, Ἡσύχιε ἐν ἄθλοις, λαμπρῶς ἐμεγαλύνθης, δόξῃ τῇ κρείττονι.  Ο Άγιος Θεόδοτος επίσκοπος Κυρήνειας Κύπρου Ομολογητής και Ιερομάρτυρας 
Τα Πάθη του Αγίου Μάρτυρα Θεοδότου, Επισκόπου ΚυρήνηςΕορτάζεται στις 2 Μαρτίου Ο Άγιος Ιερομάρτυρας Θεόδοτος, Γαλατίας στην καταγωγή (1694 ), ήταν Επίσκοπος Κυρηνείας στο νησί της Κύπρου (1695 ). Γιος χριστιανών γονέων, μορφώθηκε και από τη νεότητά του διέπρεψε σε σοφία και αρετή. Ήρθε στην Κύπρο κηρύττοντας τον Λόγο του Θεού και δίδαξε τους ειδωλολάτρες να εγκαταλείψουν την πλάνη και την ειδωλολατρία τους και να πιστέψουν στον Χριστό. Με το κήρυγμά του, προσηλύτισε πολλούς από την ειδωλολατρική ασέβεια και τους οδήγησε στην οδό της σωτηρίας, και γι' αυτό διορίστηκε Επίσκοπος Κυρηνείας. Εκείνη την εποχή, βασίλευε ο ασεβής Λικίνιος (1696) , και ο Σαβίνος ήταν κυβερνήτης της Κύπρου, και βρισκόταν σε εξέλιξη ένας σκληρός διωγμός των Χριστιανών. Ο Άγιος Θεόδοτος, επιθυμώντας να υποφέρει για τον Χριστό, αντιπαρατέθηκε με τόλμη στους ειδωλολάτρες, εκθέτοντας τα λάθη τους και κήρυξε ανοιχτά για τον Χριστό. Ακούγοντας αυτό, ο κυβερνήτης Σαβίν διέταξε να οδηγηθεί ο άγιος για βασανιστήρια, αλλά ο δούλος του Θεού, αφού το έμαθε, χωρίς να περιμένει τους αγγελιοφόρους, εμφανίστηκε αμέσως στον ίδιο τον κυβερνήτη και είπε: «Εγώ είμαι αυτός που αναζητάτε. Ούτε σας έχω κρυφτεί ούτε με έφεραν σε εσάς με τη βία, αλλά εμφανίστηκα οικειοθελώς για να κηρύξω τον Χριστό τον Θεό μου, την αλήθεια που δεν πρέπει να κρυφτεί, και να αποκαλύψω την αναξιότητα και την αδυναμία της κακίας σας. Δεν χρειάζεται να επιμείνουμε στην αδυναμία σας: το ίδιο το γεγονός δείχνει ξεκάθαρα ότι είστε πιο δειλοί από βατράχους. Εξαιτίας ενός Χριστιανού, ολόκληρη η πόλη και ο στρατός βρίσκονται σε αναταραχή, γιατί οι δαίμονες τρέμουν ακόμη και με αυτόν τον έναν δούλο του Χριστού και προσπαθούν να τον καταστρέψουν, φοβούμενοι ότι, γλιτώνοντας τα βασανιστήρια, θα ντροπιάσει την αδυναμία τους νικώντας τους υπηρέτες τους, οι οποίοι δεν έχουν καμία ελπίδα σε αυτούς». Ο ηγεμόνας δεν άντεξε τέτοια επίπληξη και διέταξε να ξυλοκοπηθεί ο άγιος με σκληρούς τένοντες χωρίς έλεος, και αυτός, κατά τη διάρκεια των μακροχρόνιων βασανιστηρίων, αναφώνησε με τα λόγια του Δαβίδ : – «Οι αμαρτωλοί έπραξαν τις αμαρτίες τους επάνω στην πλάτη μου· συνέχισαν την ανομία τους» ( Ψαλμός 128:3 ) 1697 . Όταν οι υπηρέτες σταμάτησαν να χτυπούν τον μάρτυρα, ο κυβερνήτης είπε: – Βλέπεις τι όφελος σου έχει φέρει ο τολμηρός σου λόγος; Ο άγιος απάντησε: «Αν τα πνευματικά σας μάτια ήταν φωτισμένα, θα σας έδειχνα τι όφελος μου έχει φέρει το θάρρος μου, το οποίο εσείς αποκαλείτε τόλμη. Αλλά εσείς είστε τυφλοί και δεν μπορείτε να δείτε την ευδαιμονία που με περιμένει. Σκεφτείτε τουλάχιστον αυτό: Εγώ, ατενίζοντας με την ψυχή μου τις ουράνιες ανταμοιβές που έχουν προετοιμαστεί για τους μάρτυρες για τον Χριστό, είμαι ακλόνητος στα βάσανά μου και δεν νιώθω κανένα μαρτύριο, επειδή η πνευματική μου χαρά υπερνικά κάθε σωματικό βάσανο». Ο Σαβίν είπε: - Μάταια καυχιέσαι, Θεόδοτε, και ξεγελάς τους ακροατές σου· δεν θα με αποπλανήσεις με τα λόγια σου: Θα σε βασανίσω μέχρι να αναγνωρίσεις την κυριαρχία των θεών μας. Ο άγιος απάντησε: «Βασανίστε με όπως θέλετε, χρησιμοποιήστε όλη σας την ικανότητα—και ανακαλύψτε τη δύναμη του πολεμιστή του Χριστού. Θα δείτε ποιος θα νικήσει: ο μάρτυρας ή οι βασανιστές!» Ο κυβερνήτης είπε: «Δεν ξέρεις ότι εγώ, με βασιλική εντολή, μπορώ να συντρίψω το σώμα σου και να σε καταστρέψω ολοσχερώς;» Ο άγιος απάντησε: «Ο Θεός που υπηρετώ με έχει κάνει ισχυρότερο από βασιλιάδες και ισχυρότερο από πρίγκιπες—γι' αυτό σου μιλάω σαν σκλάβο και σε θεωρώ πιο άχρηστο από αιχμάλωτο. Με τη βοήθεια του Θεού μου, που με δίδαξε να περιφρονώ όλες τις ευλογίες της ζωής σαν σανό, άχυρο και κοπριά, περιφρονώ όλα τα βασανιστήρια. Μην νομίζεις ότι θα με τρομάξεις με τις αλαζονικές σου απειλές. Καυχιέσαι ότι έχεις εξουσία πάνω στο σώμα μου, αλλά ακόμη και οι ληστές στην έρημο έχουν την ίδια δύναμη όταν επιτίθενται σε ταξιδιώτες και τους βασανίζουν. Θεωρείς τον εαυτό σου ισχυρό, εμπιστευόμενος στο σπαθί σου, ένα άνομο σπαθί, επειδή έχεις αντικαταστήσει τη νόμιμη εξουσία με τυραννία: απαλλάσσεις τους μοιχούς και τους δολοφόνους από την τιμωρία, επιβάλλοντάς τες σε αθώους και ευσεβείς ανθρώπους.» Ο βαθιά εξοργισμένος ηγεμόνας διέταξε να κρεμάσουν τον γυμνό μάρτυρα από ένα δέντρο και να του κόψουν τα πλευρά με αιχμηρά αντικείμενα. Υπομένοντας αυτά τα βάναυσα βασανιστήρια, ο παθών του Χριστού προσευχήθηκε ως εξής: «Κύριε Ιησού Χριστέ, Ποιητή όλων των ορατών και αοράτων, που αιχμαλώτισες τον θάνατο, που κατέστρεψες την κόλαση, που σκότωσες τις αρχές και τις δυνάμεις του κάτω κόσμου στον Σταυρό, που καταδίκασες τον άρχοντα αυτού του αιώνα, που έδωσες δύναμη από ψηλά στους αγίους αποστόλους Σου και τους φύλαξες από τον πειρασμό, που κάποτε χάρισε στον νεαρό Δαβίδ τη νίκη επί του γίγαντα Γολιάθ, που δάμασες τις φλόγες του βαβυλωνιακού καμινιού, ψύχοντας τη φωτιά με δροσιά, ώστε να μην βλάψει τα σώματα των αγίων νέων - ενίσχυσέ με σε αυτά τα βάσανα. Γνωρίζεις την ανθρώπινη αδυναμία, γνωρίζεις ότι η δύναμή μας αξίζει λιγότερο από τη σκόνη, και η δύναμή μας μαραίνεται πιο γρήγορα από ένα λουλούδι. Δώσε δόξα στο όνομά Σου, Κύριε, και δώσε δύναμη στην αδυναμία μου». Κατάστρεψε το οχυρό εκείνων που επαναστατούν ενάντια στο άγιο ποίμνιό Σου, για να καταλάβει όλο το σύμπαν ότι εσύ είσαι ο μόνος Ύψιστος Θεός, που δίνεις δύναμη και δύναμη σε εκείνους που εμπιστεύονται σε Σένα! Κατά τη διάρκεια της προσευχής, οι δήμιοι βασάνισαν τόσο πολύ το σώμα του αγίου που αποκαλύφθηκαν τα οστά του και ο κυβερνήτης διέταξε να τον οδηγήσουν στη φυλακή. Στο δρόμο για τη φυλακή, ο άγιος αναφώνησε δυνατά: «Κατανοήστε, εσείς που βλέπετε το μαρτύριο μου, ότι δεν υποφέρω χωρίς ελπίδα. Υπάρχει αμοιβή για το μαρτύριο εν Χριστώ, στον Οποίο εμπιστεύομαι. Αν ένας επίγειος, εγκόσμιος βασιλιάς τιμά και ανταμείβει τους γενναίους πολεμιστές του που χύνουν το αίμα τους, δοξάζει τους σκοτωμένους σε βιβλία, κατασκευάζει τις εικόνες τους και αγωνίζεται να διατηρήσει τη μνήμη τους, πόσο μάλλον ο Μυητής μας, ο Αιώνιος, Ουράνιος Βασιλιάς, χαρίζει στους πολεμιστές και τους ασκητές Του δόξα σε αυτή τη ζωή και, μετά την ανάστασή τους, συμμετοχή στη Βασιλεία Του. Μάρτυρες αυτού είναι τα πολύτιμα οστά των αγίων μαρτύρων που κοπίασαν προηγουμένως. Αυτά τα οστά λατρεύονται με ευλάβεια από όλους τους Χριστιανούς και θεωρούνται πιο πολύτιμα από όλους τους επίγειους θησαυρούς και πλούτη. Αυτή η λατρεία απεικονίζει σαφώς την ουράνια δόξα των ψυχών των μαρτύρων, που τους απονεμήθηκε από τον Θεό και τους Αγγέλους Του». Ο μάρτυρας είπε πολλά άλλα πράγματα, συνοδευόμενος από όλο τον λαό στη φυλακή, όπου έμεινε πέντε ημέρες και μετά οδηγήθηκε ξανά σε δίκη ενώπιον του κυβερνήτη. Και ο κυβερνήτης είπε στον μάρτυρα: «Νομίζω ότι δεν χρειάζεται να τιμωρηθείς άλλο, ώστε να συνέλθεις. Έχοντας βιώσει τη σκληρότητα των πρώτων σου βασάνων, θα τιμήσεις τους θεούς μας μη θέλοντας να υποφέρεις ξανά. Αλλά αν δεν υποταχθείς, θα με αναγκάσεις να σε βασανίσω ακόμα περισσότερο. Γι' αυτό, υπάκουσέ με και γλίτωσε τον εαυτό σου από τα βασανιστήρια που σε περιμένουν.» Ο Άγιος Θεόδοτος απάντησε: «Δεν καταλαβαίνεις στ' αλήθεια, ω τριπλά καταραμένε, ότι παρόλο που το σώμα μου είναι συντετριμμένο από τα βασανιστήρια και τα πλευρά μου σχισμένα, παρόλα αυτά ήρθα σε σένα με θάρρος, έτοιμος να δεχτώ κάθε βάσανο μέχρι να ολοκληρώσω το κατόρθωμα της πορείας μου και να λάβω το στέμμα που μου έχει ετοιμαστεί από τον Κύριό μου Ιησού Χριστό;» «Μην προφέρεις εδώ το όνομα του Εσταυρωμένου, γιατί με αυτό βεβηλώνεις τον τόπο της κρίσης», τον διέκοψε ο κυβερνήτης. «Άφρονα και γεμάτο κάθε ακαθαρσία!» είπε ο Θεόδοτος. «Νομίζεις ότι δεν μολύνεις αυτόν τον τόπο προφέροντας τα ονόματα των αισχρών και ασεβών θεών σου, αλλά όταν εγώ προφέρω το όνομα του Παναγίου Δασκάλου μου Χριστού, του Βασιλιά και Κυρίου των πάντων, αγανακτείς, βλάσφημος και θλιμμένος, σαν να μολύνθηκε το βήμα της κρίσης από το όνομα του Χριστού; Έτσι βασανίζεται ο νους σου όταν προφέρω το πανάγαθο όνομά Του. Έτσι υπέφεραν οι δαίμονες που τίμησες, μη μπορώντας να αντέξουν το μαρτύριο της θέας του Χριστού, και φώναξαν: « Τι σχέση έχουμε εμείς με σένα, Ιησού, Υιέ του Θεού; Μήπως ήρθες εδώ πριν από τον καιρό να μας βασανίσεις;» ( Ματθαίος 8:29 ). Δεν είναι περίεργο που δεν μπορείτε να ακούσετε το όνομα του Χριστού, γιατί είστε σαν δαίμονες, τους μιμούμαστε και τους υπηρετούμε, όπως ακριβώς και οι πρόγονοί σας. Ο Σαβίν είπε: «Νόμιζα ότι μετά τα προηγούμενα βασανιστήρια σου θα ήσουν πιο υποχωρητικός και θα άκουγες εμένα, που σου προσφέρω σωτηρία, αλλά εσύ έχεις γίνει ακόμα χειρότερος και συνεχίζεις να λογομαχείς μαζί μας, πλανώμενος από την ελπίδα ότι υποφέρεις για τον Χριστό. Γι' αυτό, θα σε υποβάλω σε νέα βασανιστήρια και θα σου δείξω ότι η ελπίδα σου στον Χριστό είναι μάταιη. Αυτός ο κόλακας, με την ελπίδα του οποίου θα υποφέρεις, δεν θα σε βοηθήσει». Και ο άγιος μάρτυρας απάντησε: «Αν υπέφερα για χάρη του ανθρώπου, θα ήμουν πιο άθλιος από εσάς, τους άθεους, και δεν θα είχα καμία ελπίδα για μια μελλοντική ζωή. Αν δεν απέβλεπα στη Βασιλεία των Ουρανών, όπου ο Χριστός ανταμείβει πέρα από την αξία μου, δεν θα μπορούσα να υποφέρω μέχρι τέλους, δεν θα μπορούσα να υπομείνω τέτοια βασανιστήρια. Επομένως, με τη βοήθεια του Χριστού, δεν θα υπομείνω μεγαλύτερα βασανιστήρια για χάρη της υποσχεμένης αιώνιας ευδαιμονίας; Δείτε τη βοήθεια του Χριστού μέσα μου και πειστείτε ότι εμπιστεύομαι σε Αυτόν. Προστατευμένος από το χέρι Του, δεν φοβάμαι τα βασανιστήριά σας και ούτε καν υποφέρω. Ας υποφέρει το θνητό σώμα, αλλά η αποφασιστικότητα, που είναι εδραιωμένη στον Θεό, είναι ακλόνητη.» Τότε ο κυβερνήτης, Σαβίν, διέταξε να τοποθετήσουν τον μάρτυρα σε ένα σιδερένιο κρεβάτι και άναψε φωτιά από κάτω του με ξύλα και άχυρο. Όταν ο παθών υπέμεινε αυτό το μαρτύριο, ο κυβερνήτης έμεινε έκπληκτος και είπε: «Από πού προέρχεται τόση ασπλαχνία, Χριστιανοί; Σε ποιον μπορείτε να δείξετε έλεος, όντας τόσο άσπλαχνοι με τον εαυτό σας; Σε ποιον θα είστε καλοί, χωρίς να είστε καλοί με τον εαυτό σας;» Ο Άγιος Θεόδοτος απάντησε: «Δεν γνωρίζεις την αληθινή αγάπη για την ανθρωπότητα, κι όμως μιλάς για έλεος. Τότε θα σου είμαι ευγνώμων όταν με καταδικάσεις σε θάνατο, με ελευθερώσεις από αυτή την πρόσκαιρη ζωή και με αφήσεις στην Ουράνια Βασιλεία. Άλλωστε, θέλεις να με εξυψώσεις, γιατί όσο περισσότερο με βασανίζεις, τόσο μεγαλύτερη είναι η ανταμοιβή σου. Αν πραγματικά θέλεις να μου δείξεις έλεος, τότε ελευθερώσε με από αυτή την πρόσκαιρη ζωή με τα βάσανα. Αύξησε τα βασάνιστά μου εδώ: θα προστεθούν εκεί στο στέμμα της δικαιοσύνης μου. Βασάνισέ με μέχρι θανάτου, ώστε να αποχωρήσω τέλειος ασκητής στον Χριστό, τον Μυητή μου, ώστε όλες οι αγγελικές στρατιές να με δεχτούν με χαρά και αγαλλίαση.» Ο κυβερνήτης είπε: «Θα επινοήσω τα πιο σκληρά βασανιστήρια και θα σε κάνω τέλειο ασκητή». Και ο μάρτυρας του Χριστού απάντησε: «Ω, μακάρι να γνώριζες το έλεος του Θεού μου, στον οποίο εμπιστεύομαι, ότι για αυτά τα σύντομα βασανιστήρια θα μπορούσα να μου χαριστεί η αιώνια ζωή μαζί Του! Εσύ ο ίδιος θα ήθελες να υποφέρεις όπως υποφέρω εγώ, αλλά οι δαίμονες που λατρεύεις έχουν σκληρύνει τις καρδιές σου και δεν έχεις καμία ελπίδα μετά θάνατον. Γι' αυτό, είσαι βυθισμένος στην εγκόσμια ματαιοδοξία, προτιμώντας το πρόσκαιρο και φευγαλέο από το αιώνιο». Ακούγοντας αυτά τα λόγια, ο κυβερνήτης είπε με έκπληξη: – Μου είπαν ότι είσαι απλός άνθρωπος, αλλά βλέπω ότι είσαι ένας μεγάλος σοφός! Ο Άγιος Θεόδοτος απάντησε: «Αν ο Χριστός μιλάει μέσα μου, ποιοι ρήτορες μπορούν να μου αντιταχθούν; Να ξέρετε ότι αυτά που σας είπαν ήταν αλήθεια, ότι είμαι ένας απλός άνθρωπος, αλλά η χάρη του Χριστού μου, η οποία με βοηθάει, με διδάσκει να μιλάω και με ενδυναμώνει στα βάσανά μου, απαλύνοντας τα βάσανά μου». «Δεν θα σε συγχωρήσω, Θεόδοτε», είπε ο κυβερνήτης. «Κάνε ό,τι θέλεις, είμαι έτοιμος», απάντησε ο άγιος. Τότε ο Σαβίν διέταξε τους στρατιώτες να καρφώσουν καρφιά στα πόδια του και να τον αναγκάσουν να περπατήσει. Και καθώς καρφώνανε τα καρφιά στα πόδια του, σήκωσε τα χέρια του προς τον ουρανό και είπε: Σε ευχαριστώ, Κύριέ μου Ιησού Χριστέ, που με έκρινες άξιο να συμμετάσχω στα παθήματά Σου. Από πού προήλθε τόσο μεγάλη χάρη για μένα, τον απόκληρο - να 'μαι, σαν να είμαι, στον παράδεισο;! Σε ευχαριστώ, Σωτήρα μου, γιατί έσωσες την ψυχή μου από τους διώκτες. Ας δοξαστεί το όνομά Σου στο σώμα μου, Κύριε Χριστέ! Υιέ του Θεού! Εσύ είσαι η ζωή μου, και το να πεθαίνω για Σένα είναι το κέρδος μου! Σε εμπιστεύομαι όσους υποφέρουν για το όνομά Σου· γίνε βοηθός τους. Διάταξε να σταματήσει αυτή η καταιγίδα, σκόρπισε όσους επαναστατούν ενάντια στην αγία Εκκλησία Σου, για να Σε δοξάσουν οι άνθρωποι στον κόσμο για πάντα! Είπε επίσης στους Χριστιανούς γύρω του: Αδελφοί! Ο αγώνας μου τελειώνει· το στέμμα είναι κοντά, η εγγύηση της δικαιοσύνης μου, την οποία θα μου δώσει ο Ιησούς Χριστός. Σταυρώθηκε για μένα· για χάρη Του, παρέδωσα το σώμα μου για να βασανιστώ. Πέθανε για μένα για να με ελευθερώσει από τη φθορά· πεθαίνω για Εκείνον για να είμαι άξιος της Βασιλείας Του. Ω, η μεγάλη χάρη του Χριστού! Για μια σύντομη περίοδο παθημάτων για χάρη Του, μας ανταμείβει με αιώνια και ανείπωτη ευδαιμονία πέρα από τις αξίες μας: «Τα παθήματα του παρόντος καιρού δεν είναι άξια να συγκριθούν με τη δόξα που θα αποκαλυφθεί σε εμάς» ( Ρωμ. 8:18 ). Και μιλώντας έτσι, περπάτησε, παρακινούμενος από τους στρατιώτες, πατώντας στα καρφωμένα του πόδια. Βλέποντας την υπομονή του και ακούγοντας τα γλυκά του λόγια, πολλοί ειδωλολάτρες πίστεψαν στον Χριστό, βεβήλωσαν τα αισχρά είδωλα, επιτίμησαν τον βασανιστή και δόξασαν το όνομα του Χριστού. Μόλις έμαθε αυτό, ο Σαβίνος διέταξε να ριχτεί ο άγιος πίσω στη φυλακή, για να μην εξαπατηθεί ο λαός από τις μαγικές (όπως τις αποκαλούσε) διδασκαλίες του. Στη συνέχεια άρχισε να συζητά με τους συμβούλους του για τη μέθοδο θανάτου του αγίου μάρτυρα. Μετά από λίγο καιρό, οι πληγές του μάρτυρα άρχισαν να σαπίζουν και ευσεβείς Χριστιανοί ήρθαν να σκουπίσουν τις πληγές του με καθαρά μαντήλια. Όταν ο Μέγας Κωνσταντίνος παραχώρησε ελευθερία πίστεως σε όλους τους Χριστιανούς, εξέδωσε διάταγμα για τον τερματισμό του διωγμού και την απελευθέρωση όλων όσων ήταν φυλακισμένοι για τον Χριστό. Ο Άγιος Θεόδοτος, ακούγοντας ότι ήθελαν να τον απελευθερώσουν, λυπήθηκε πολύ, επειδή είχε επιθυμήσει να πεθάνει σε βασανιστήρια για τον Χριστό. Μετά την απελευθέρωσή του, πήγε στην πόλη του, την Κυρήνη, και, μετά από δύο χρόνια στον επισκοπικό θρόνο, κοιμήθηκε εν Κυρίω και έλαβε διπλό στέφανο επισκοπείας και μαρτυρίου από τον Κύριο Χριστό, ο οποίος στεφανώνει τους ασκητές Του με αιώνια δόξα. Είθε να μας χαριστεί και αυτό με τις προσευχές του αγίου Ιερομάρτυρα Θεοδότου και τη χάρη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, στον οποίο ανήκει η δόξα μαζί με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα για πάντα. Αμήν. Κοντάκιον, Ήχος 3:Αποκάλυψες τη θάλασσα της πονηρίας και τραυμάτισες την απάτη του ειδωλολατρικού αθεϊσμού με την πίστη της ορθοδοξίας, και αφού έγινες Θεία ολοκαύτωση, ποτίζεις τα άκρα με θαύματα, Πάτερ Άγιε Θεόδοτε, προσευχήσου στον Χριστό Θεό να μας χαρίσει μεγάλο έλεος. * * * Σημειώσεις 1694 Η Γαλατία, αλλιώς Γαλατοελληνική, είναι μια περιοχή της Μικράς Ασίας που έλαβε το όνομά της από τους Γαλάτες, κατοίκους της σημερινής Γαλλίας, οι οποίοι μετανάστευσαν στην Ασία τον 3ο αιώνα π.Χ. Ο Χριστιανισμός εισήχθη στη Γαλατία από τον Απόστολο Παύλο κατά τη διάρκεια του πρώτου και του δεύτερου ταξιδιού του. 1695 Το νησί της Κύπρου βρίσκεται στη βορειοανατολική Μεσόγειο Θάλασσα, στη γωνία μεταξύ των ακτών της Κιλικίας και της Συρίας. Εδώ ο Άγιος Παύλος κήρυξε το Ευαγγέλιο. 1696 Ο Λικίνιος βασίλευσε από το 311 έως το 324. 1697 Ρωσική μετάφραση: «Στην πλάτη μου οι γεωργοί όργωναν, έφτιαχναν τα μακριά αυλάκια τους ». Ο όσιος Θεοδώρητος εξηγεί: «Ο προφητικός λόγος αναφέρεται στις μάστιγες και τις πληγές που προκάλεσαν οι ασεβείς στους νικηφόρους μάρτυρες». |
